خطا از جایی آغاز میشود که پیامدهای دانشگاه جای غایت آن را میگیرند. در این وضعیت، دانشگاه بهجای آنکه بر اساس کیفیت تولید دانش، قدرت صورتبندی مسئله و گشودن افقهای تازه برای فهم جهان ارزیابی شود، با تعداد قراردادها، محصولات، دانشآموختگان شاغل یا مسائل اداری حلشده سنجیده میشود.
وقتی عضو هیئت علمی به «کارمند آموزشی» تقلیل پیدا کرد، دانشگاه دیگر بیش از این میدان تولید دانش، نقد، پرسش و استقلال فکری نخواهد بود؛ بلکه به واحدی اداری تبدیل میشود که باید خروجی قابل گزارش تولید کند.
هربار دانشگاه به زبان اداره ترجمه شده باشد، علم به خروجی، استاد به عدد، پژوهش به گزارش و نهاد دانشگاه به واحدی قابل انضباط در ماشین بوروکراسی فروکاسته میشود.
معاصر بودن یعنی مسائل مشترک داشتن. فقط در چنین معنایی است که میتوانیم ادعا کنیم برای ما انقلاب مشروطه رخدادی معاصر است.
ایران اگر بنا باشد که در مقام یک واقعیّت سیاسی از معنایی برخوردار بشود، باید بهعنوان یک دولت واقعی در نظر گرفته بشود؛ یعنی بهعنوان رابطهای میان مردم واقعی موجود، جمهوری اسلامی ایران بهعنوان یک نظام سیاسی واقعاً موجود و سرحدّاتی رسمی و موجود که قانون مردم از طریق نظام سیاسی خودشان در آن جریان پیدا کرده است. جدایی میان هرکدام از عناصر ایرانِ واقعاً موجود تنها ایران را به خطر خواهد انداخت.
علاقههای وحدتگرایانه و یکسانسازی که طباطبایی در کُنه مفهوم سیاسیشده ایرانشهر قرار میدهد، منادی یکجور خشونت افسارگسیخته ایدئولوژیک علیه هر کسی است که بهنوعی از تنکردن لباس ایرانشهر سر باز میزند
