بررسی انتخابات اسرائیل از نگاه سید هادی برهانی: چشم‌انداز پیروزی نتانیاهو چندان امیدوارکننده نیست
استاد مطالعات اسرائیل با اشاره به تحولات پس از عملیات هفتم اکتبر و حملات اسرائیل به ایران گفت: اسرائیل از عملیات طوفان الاقصی به عنوان بهانه‌ای برای اجرای طرح‌های عملیاتی خود علیه حماس، حزب‌الله و ایران استفاده کرد. این در حالی است که توان موشکی و هسته‌ای ایران همچنان پابرجاست.
به گزارش هم‌میهن آنلاین، سه سال پس از عملیات هفتم اکتبر، جنگی که با حمله حماس آغاز شد، چهره خاورمیانه دگرگون شده است. هرچند که هنوز، نظم جدیدی از دل این دگرگونی تثبیت نشده و سرنوشت جنگ ایران با اسرائیل و آمریکا نیز مشخص نیست. از سوی دیگر انتخابات ۵ آبان اسرائیل نیز تحت تاثیر پیامدهای این عملیات قرار دارد و آینده بنیامین نتایناهو در ابهام قرار گرفته است. در حالی که او مدعی شده ایران قبل از انتخابات آبان به اسرائیل حمله خواهد کرد.
در این زمینه هادی برهانی، استاد دانشگاه مطالعات اسرائیل در گفتوگو با اقتصادآنلاین، ضمن بررسی پیامدهای سه سال جنگ، درباره وضعیت حماس، نفوذ اطلاعاتی اسرائیل در ایران، آینده نتانیاهو و احتمال بن‌بست سیاسی در اسرائیل توضیح می‌دهد.
در ادامه مشروح این گفتوگو را می‌خوانید.
*****
* با گذشت سه سال از جنگ، وضعیت حماس و غزه را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
در جبهه غزه، اتفاقی که افتاد این بود که اسرائیل دست به کشتار زد و یک نسل‌کشی جدی اتفاق افتاد که حدود ۸۰ هزار نفر کشته شدند. خود غزه نیز به طور کامل ویران شد و حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد از منطقه غزه و تأسیسات آن در این حملات نابود شدند.
از جهت تأثیر این جنگ بر حماس نیز باید گفت که مردم فلسطین، غزه و حماس از بخش قابل توجهی از غزه جارو شدند. حدود ۶۰ درصد از غزه اکنون در اختیار نیرو‌های نظامی اسرائیل است و جمعیت غزه در مساحت کوچک‌تری فشرده شده‌اند.
غزه پیش از این نیز متراکم‌ترین جمعیت را در جهان داشت اما اکنون همان جمعیت در حدود ۴۰ درصد از مساحت غزه متمرکز شده‌اند. در این منطقه، حماس همچنان قدرت دارد و خلع سلاح نشده است.
حماس در طول این سه سال در معرض بمباران‌های شدید قرار داشت و تعداد زیادی از نیروهایش کشته شدند. خود اسرائیلی‌ها معتقدند از حدود ۶ هزار نفری که در عملیات هفتم اکتبر شرکت داشتند، حدود ۴ هزار نفر توسط اسرائیل کشته شده‌اند. بخش زیادی از امکانات و تسلیحات حماس نیز نابود شده است، اما در مناطقی که فلسطینی‌ها حضور دارند حماس همچنان قدرت را در دست دارد.
پیشنهادی که برای خلع سلاح حماس مطرح شد و طرف‌های زیادی در سطح بین‌المللی از جمله کشور‌های اسلامی، توسط اسرائیل پذیرفته نشد. در نتیجه تاکنون اقدامی برای خلع سلاح حماس در غزه صورت نگرفته است.
*عملیات هفتم اکتبر چه تأثیری بر ایران و حملات اسرائیل به ایران داشت؟
اسرائیل از این عملیات استفاده کرد و فلسطینی‌ها سپس حزب‌الله لبنان و بعد ایران را به عنوان به‌اصطلاح سر مار و مسئول این حمله دانست و به همه این طرف‌ها حمله کرد.
واقعیت این است که هم در فلسطین، به‌خصوص در مورد حماس، هم در مورد حزب‌الله و هم در مورد ایران، بخش زیادی از فرماندهان نظامی و سیاسی حذف شدند. اسرائیل از این عملیات به عنوان یک بهانه استفاده کرد تا قدرت دشمنان خود را در حماس، حزب‌الله و ایران تضعیف کند.
اسرائیل در این کار موفقیت زیادی هم داشت و تعداد زیادی در ایران کشته شدند و در حزب‌الله لبنان نیز همین اتفاق افتاد. در واقع فرماندهی سیاسی و نظامی در هر سه جبهه آسیب زیادی از حملات اسرائیل دید.
البته نمی‌توان این موضوع را مستقیماً به عملیات طوفان الاقصی منتسب کرد. باید این‌گونه در نظر گرفت که اسرائیل از جهت اطلاعاتی بر این مناطق اشراف پیدا کرده بود. برای مثال درباره حزب‌الله لبنان، بحث پیجر‌ها مطرح بود که از قبل از هفتم اکتبر وارد شده و در آنجا استفاده می‌شد و اسرائیل می‌توانست هر لحظه که تصمیم گرفت آنها را منفجر کند.
اسرائیل از جهت اطلاعاتی بر ایران و لبنان مسلط بود، اما عملیات هفتم اکتبر بهانه‌ای به دست اسرائیل داد تا از این اشراف اطلاعاتی و طرح‌های عملیاتی خود استفاده کند و آنها را به مرحله اجرا درآورد.
اسرائیل در تاریخ خود نیز نشان داده از بعد عملیات و اطلاعات بر مخالفانش اشراف دارد. چیزی که موجب شد کشور‌های عربی از مبارزه نظامی با اسرائیل عقب‌نشینی کنند نیز همین اشراف اطلاعاتی و عملیاتی اسرائیل بود.
*وضعیت بنیامین نتانیاهو در آستانه انتخابات اسرائیل چگونه است؟ آیا او از جنگ برای تقویت موقعیت انتخاباتی خود استفاده می‌کند؟
وضعیت نتانیاهو پیچیده است. از یک طرف هفتم اکتبر در زمان رهبری او اتفاق افتاد و علاوه بر آن، خبر‌هایی وجود دارد که منابعی از مصر، امارات و حتی داخل اسرائیل درباره احتمال وقوع چنین عملیاتی هشدار داده بودند، اما دولت نتانیاهو نسبت به این هشدار‌ها حساسیت نشان نداد.
از سوی دیگر، بخشی از آنچه موجب شد این عملیات امکان وقوع پیدا کند، پول‌هایی بود که قطر از طریق دولت و با موافقت و نظارت دولت نتانیاهو به حماس می‌داد. همان بحث قطرگیت مطرح است که دولت نتانیاهو با انتقال پول به غزه و حماس موافقت کرد و حماس با این پول‌ها توانست برای چنین عملیاتی آماده شود.
از این جهت‌ها، نتانیاهو تحت فشار است و اکنون در انتخابات نیز از این مسائل علیه او استفاده می‌شود. اما از طرف دیگر، اسرائیل تحت رهبری نتانیاهو توانست ضربات بسیار سنگینی به حماس، حزب‌الله و ایران وارد کند و او از این موضوع به عنوان اعتبار برای خود استفاده می‌کند.
نتانیاهو تلاش می‌کند خود را به عنوان یک رهبر نیرومند معرفی کند که توانسته از منافع اسرائیل دفاع کند، حملات دشمنان اسرائیل را دفع کند و ضربات سختی به آنها بزند.
*با توجه به عملکرد نتانیاهو در جنگ، چرا شانس پیروزی او در انتخابات قطعی نیست؟
این عملیات به نتیجه راهبردی یا نتیجه اعلام‌شده از سوی اسرائیل نرسید. برای مثال گفته شد حماس در غزه نابود می‌شود، حماس ضربه خورد ولی نابود نشد. درباره حزب‌الله نیز همین اتفاق افتاد؛ حزب‌الله ضربه خورد، اما نابود نشد.
درباره ایران نیز خطر ایران برای اسرائیل خنثی نشده است. ایران همچنان سرپاست و همین الان می‌تواند با اسرائیل بجنگد و اسرائیل را موشک‌باران کند.
از این جهت، پرونده نتانیاهو بدون اشکال نیست و مخالفان و رقبای او در انتخابات نیز از این مسئله برای رقابت با نتانیاهو استفاده می‌کنند. مجموع این مسائل موجب شده تا چشم‌انداز پیروزی نتانیاهو و ائتلاف همراه او در انتخابات ۲۷ اکتبر (۵ آبان) چندان امیدوارکننده نباشد.
*به نظرتان چه کسی شانس بیشتری در انتخابات اسرائیل دارد؟
بر اساس نظرسنجی‌ها، بیشترین احتمال این است که هیچ طرفی برنده نشود. نه نتانیاهو و ائتلاف او بتوانند ۶۱ کرسی را به دست آورند و نه مخالفان و اپوزیسیون بتوانند به این تعداد کرسی برسند.
در چنین شرایطی یک بن‌بست ایجاد می‌شود که هیچ‌کدام نمی‌توانند دولت تشکیل دهند و احتمالاً باید ظرف مدتی انتخابات دیگری برگزار شود. در حال حاضر محتمل‌ترین نتیجه همین است.
بر اساس همین نظرسنجی‌ها، اپوزیسیون حدود ۵۵ تا ۵۶ کرسی و لیکود و ائتلاف و هم‌پیمانان آن حدود ۵۰ کرسی به دست می‌آورند. رقیب اصلی نتانیاهو نیز آیزنکوت رهبر حزب یاشار است که در این نظرسنجی‌ها حزب او بیشترین کرسی را دارد و حدود ۲۳ تا ۲۴ کرسی به دست می‌آورد.
*رقیبان نتانیاهو و به‌ویژه حزب یاشار چه رویکردی نسبت به ایران دارند؟
به نظر می رسد این جریان نسبت به ایران نرم‌تر باشد. به طور کلی، نگاه آنها این است که اسرائیل باید بیشتر به دنیا و کشور‌های غربی توجه داشته باشد و مواضعش خیلی متفاوت یا متضاد با مواضع آنها نباشد.
نتانیاهو طی چند سال گذشته مواضعی اتخاذ کرد که کشور‌های غربی نیز از او فاصله گرفتند. حتی در آمریکا بسیاری از دموکرات‌ها کاملاً از او فاصله گرفته‌اند و در میان جمهوری‌خواهان نیز نارضایتی از اسرائیل افزایش پیدا کرده است. آیزنکوت معتقد است اسرائیل نباید به گونه‌ای حرکت کند که آمریکا و کشور‌های غربی را از دست بدهد.
*اظهارات اخیر نتانیاهو درباره سقوط نظام در ایران را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ آیا او واقعاً به دنبال براندازی در ایران است؟
این صحبت‌هایی که چند بار نتانیاهو درباره سقوط نظام در ایران مطرح کرده، بیشتر برای مصرف داخلی، تبلیغاتی و انتخاباتی است.
دستاورد‌هایی که نتانیاهو در جبهه ایران داشته هرچند مهم بوده اما برای اینکه افکار عمومی در اسرائیل راضی شود که او در جبهه ایران پیروز شده، کافی نبوده است؛ بنابراین او پیروزی را به آینده حواله می‌دهد.
نتانیاهو می‌گوید در گذشته نظام ایران آسیب ندیده و توان موشکی و هسته‌ای اش همچنان پابرجاست. اکنون طبق ادعای او ضربه‌ای به نظام ایران وارد شده که این نظام در حال فروپاشی است. این در واقع نوعی دستاوردسازی با استفاده از آینده است تا دستاورد‌های نتانیاهو بزرگ‌تر نشان داده شود و افکار عمومی در اسرائیل نسبت به پیروزی او خوش‌بینی بیشتری پیدا کند.
*به نظر شما نفوذ اطلاعاتی اسرائیل در ایران چقدر جدی است؟
درباره تأثیرگذاری اسرائیل در ایران به طور کلی نمی‌توان تردید داشت. این تأثیرگذاری می‌تواند از طریق افرادی باشد که در اختیار اسرائیل قرار گرفته‌اند یا از طریق تأثیرگذاری در سطح عمومی از جمله گفتمان‌هایی که ترویج می‌شوند و خبر‌هایی که منتشر می‌شوند.
اسرائیل در این زمینه تخصص دارد. موساد یک سازمان بسیار قوی و باتجربه است و دستگاه‌هایی که مسئول تبلیغات، اطلاع‌رسانی و تأثیرگذاری‌اند در کار خود حرفه‌ای هستند؛ بنابراین بحث تأثیرگذاری اسرائیل بر تصمیمات در ایران و مراکز مختلف در ایران، به طور کلی بحثی بسیار جدی است.
به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید
