روی خط انتخابات با نامزدها و گمانهزنیها
سعید جلیلی اولین نامزد قطعی
تنها فردی که تاکنون حضور او در انتخابات ریاستجمهوری آتی قطعی شده است فردی از اردوگاه اصولگرایان است. سعید جلیلی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام است که دفتر او تایید کرده قصد حضور را دارد.

گروه خبر: پس از سانحه هوایی که 30 اردیبهشت برای بالگرد حامل رئیسجمهور فقید، هشتمین رئیسجمهوری ایران رخ داد و منجر به جان باختن او و همراهاناش شد، براساس اصل 131 قانون اساسی باید ظرف 50 روز رئیسجمهوی جدید انتخاب شود؛ وظیفهای خطیر که این اصل برعهده شورای موقت ریاستجمهوری قرار داده و معاون اول که موقتاً جانشین رئیسجمهور فقید شده هم یکی از اعضای آن است.
زمان برگزاری چهاردهمین دوره ریاستجمهوری هشتم تیرماه اعلام شده است. ستاد انتخابات کشور هم خبر داده ثبتنام از داوطلبان انتخابات چهاردهمین دوره ریاستجمهوری از روز پنجشنبه ۱۰ خردادماه آغاز میشود.
روز گذشته نیز احمد وحیدی، وزیر کشور در نامهای خطاب به استانداران و فرمانداران سراسر کشور دستور شروع انتخابات چهاردهمین دوره ریاستجمهوری را صادر کرد.
همزمان با اعلام برگزاری انتخابات ریاستجمهوری گمانهزنیها درباره نامزدهای احتمالی حضور در انتخابات ریاستجمهوری هم آغاز شده و در این راستا افرادی از هر دو جناح اصلاحطلب و اصولگرا برای کاندیداتوری اعلام آمادگی کردهاند.
تجارب قبلی نشان داده اصولگرایان نگرانی جدی برای تایید صلاحیت خود ندارند و اگر رقابتی هم وجود دارد در میان نامزدهای این جریان سیاسی است. با این حال گفته شده روز گذشته جلسات مهمی درون این جریان برگزار شده است. اصلاحطلبان اگرچه بیجنبوجوش نیستند اما به نظر میرسد نگاهی متفاوت و فراتشکیلاتی نسبت به رئیسجمهوری آینده دارند.
محمد قوچانی، رئیس کمیته سیاسی حزب کارگزاران سازندگی گفته است:«کمیته سیاسی حزب به لیستی ۱۰ نفره رسیده و در حال رایزنی با آنهاست. از این رو هرگونه لیستی که به حزب کارگزاران منسوب شود را تکذیب میکنم؛ تا زمانی که مصوبه کمیته سیاسی و شورای مرکزی حزب کارگزاران به صورت رسمی اعلام شود.»
او همچنین اظهار کرد:«ما الزاماً به دنبال نامزد تشکیلاتی نیستیم. بنابراین اگر نامزدی در سطح ملی پیدا شود که عضویت تشکیلاتی در حزب کارگزاران یا جبهه اصلاحات نداشته باشد اما گفتمان اصلاحگری و میانهروی و کارآمدی را قبول داشته باشد، از او حمایت خواهیم کرد.»
سران اصلاحطلبان در پی آوردن سیدمحمد صدر
در این بین اما یکی از گزینههای محتمل اصلاحطلبان برای کاندیداتوری در چهاردهمین دوره از انتخابات ریاستجمهوری سیدمحمد صدر است. سیاستمداری که گفته میشود سیدمحمد خاتمی رئیسجمهوری پیشین ایران و سیدحسن خمینی نیز از کاندیداتوری او حمایت خواهند کرد.
صدر در حال حاضر عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و از چهرههای سیاسی میانهرو و منتقد با سابقه فعالیت و موضعگیریهای دیپلماتیک است. فرزند آیتالله سیدرضا صدر از علمای مشهور قم - برادر امامموسی صدر - است. او در دوران دولت شهید رجایی وارد وزارت امور خارجه و مدیرکل امور اروپا - آمریکای وزارتخارجه شد.
در سالهای ۱۳۶۴ تا ۱۳۶۸ در دولت دوم میرحسین موسوی و در دوره وزارت سیدعلیاکبر محتشمیپور، معاون سیاسی و اجتماعی وزیر کشور بود و در دولت خاتمی معاون عربی – آفریقای وزارت خارجه.
سیدمحمد صدر همچنین از اعضای مؤسس جبهه مشارکت ایران اسلامی است و در تاریخ ۲۳ مرداد ۱۳۹۶با حکم رهبری به مدت ۵ سال به عضویت مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد.
مسعود پزشکیان هم یکی دیگر از چهرههای اصلاحطلب است که گمانهزنیهای نزدیک به واقعیت درباره حضور او در انتخابات پیشرو وجود دارد.
هرچند برخی منابع خبری گفتهاند نماینده تبریز در مجلس شورای اسلامی با پیشینه نایب رئیسی مجلس در حال بررسی شرایط انتخابات آتی و زودهنگام ریاستجمهوری است و تصمیم او درباره ثبتنام در روزهای باقیمانده اعلام خواهد شد.
رحمتالله بیگدلی، فعال سیاسی اصلاحطلب در صفحه شخصی خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است: «دکتر مسعود پزشکیان کاندیدای ریاستجمهوری میشود.»
این جراح قلب و وزیر پیشین بهداشت اما هنوز به صورت رسمی درباره حضور در انتخابات پیش رو اظهارنظر نکرده و در صفحه شخصی خود در شبکه اجتماعی ایکس هم نوشته است: «اخبار مربوط به اینجانب را فقط از طریق صفحات رسمی پیگیری کنید.»
با این حال برخی رسانهها میگویند کاندیداتوری پزشکیان قطعی نیست و او تا پایان هفته تصمیم خود را اعلام میکند.
محمدرضا عارف هم دیگر نامزد محتمل جبهه اصلاحطلبان برای حضور در انتخابات ریاستحمهوری پیشرو است.
علیرضا خامسیان از نزدیکان او میگوید: دکتر عارف اهل تعامل و همفکری و مشورت در موضوعات مهم و تاثیرگذار از جمله در موضوع انتخابات است و انشاءالله در انتخابات پیش رو بهترین تصمیم را با رویکرد منافع ملی اتخاذ میکند.
به گفته او عارف نسبت به آنچه اداره غیرعقلانی کشور طی چند سال اخیر خوانده، نگران و معتقد است تداوم وضعیت فعلی امکانپذیر نیست.
تردیدهای لاریجانی
علی لاریجانی اصلاحطلب نیست اما نام او بهعنوان دیگر نامزد محتمل اصلاحطلبان یا ائتلاف اعتدالگرایان و اصلاحطلبان مطرح است و شاید نقل قولی که در بالا از قوچانی خواندید، ناظر به همین چهره باشد. با این حال حضور رئیس سه دوره مجلس در انتخابات ریاستجمهوری هنوز قطعی نشده است. خاصه اینکه به یاد داریم با وجود سوابق اجرایی و مدیریتی در بالاترین سطوح در انتخابات دوازدهین دوره مجلس شورای اسلامی به دلایلی مبهم ردصلاحیت شد و اعتراض او هم فایدهای نداشت.
بیراه نیست اگر بگوییم به همین علت است که منصور حقیقتپور مشاور او درباره نامزدی احتمالی لاریجانی در انتخابات زودهنگام ریاستجمهوری گفته است که آدم عاقل نباید از یک سوراخ چندبار گزیده شود. ایشان در حال بررسی است که گزیده نشود.
حقیقتپور میگوید: «شواهدی مبنی بر باز شدن فضا مشاهده نمیکنیم. ما اتفاقی ندیدیم که گویای باز شدن فضا باشد. البته باید وحدتی که بین مردم به وجود آمده را حفظ کنند.»
برخی تحلیلگران سیاسی معتقدند حضور علی لاریجانی تغییر معناداری در آرایش انتخابات محسوب میشود. تسنیم مدعی شده او بهرغم عزم شخصی برای نامزدی نسبت به حمایت جریانهای سیاسی از خود دچار تردید است و به همین دلیل اعلام نامزدی خود را به تعویق انداخته است.
یکی از کاندیداهای قطعی اصولگرایان مشخص شد
تنها فردی که تاکنون حضور او در انتخابات ریاستجمهوری آتی قطعی شده است فردی از اردوگاه اصولگرایان است. سعید جلیلی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام است که دفتر او تایید کرده قصد حضور را دارد.
گفته شده تعدادی از نمایندگان مجلس دوازدهم و یازدهم در جلسهای از او خواستهاند در این رقابت انتخاباتی حاضر شود.
او نامزد مورد حمایت طیف رادیکال اصولگرایان با محوریت جبهه پایداری است. جلیلی درسالهای 1392 و 1400 هم در میان نامزدهای نهایی و تاییدشده حضور داشت اما به جایی نرسید.
محمد مخبر، کفیل کنونی ریاستجمهوری از دیگر چهرههای اصولگراست که گفته میشد احتمال کاندیداتوری او در انتخابات ریاستجمهوری وجود دارد اما این خبر تأیید نشده و احتمالاً شخصا وارد نشدن به این عرصه را اعلام میکند.
محمد ایمانی، عضو شورای سردبیری روزنامه کیهان اما در کانال تلگرامی خود تمامقد از کاندیداتوری مخبر حمایت کرده و نوشته:«محمد مخبر، معاون اول رئیسجمهور در دولت سیزدهم، از نزدیکترین و مورد اعتمادترین افراد نزد آیتالله رئیسی (ره) بوده است.
آقای رئیسی در زمره اولین انتصابهایش، محمد مخبر را در تاریخ ۱۷ مرداد ۱۴۰۰ بهعنوان معاون اول خود منصوب کرد. مخبر، از سال ۱۳۸۶ ریاست ستاد اجرایی فرمان امام را برعهده داشت اما با عنایت به اهمیت کمک به رئیسجمهور، به دولت منتقل شد و میتوان مخبر را یکی از گزینههای تداوم مسیر آقای رئیسی در دولت جدید تلقی کرد.»
اخبار و شایعاتی هم درخصوص کاندیداتوری محمود احمدینژاد رئیسجمهور اسبق وجود دارد. با این حال علیاکبر جوانفکر، مسئول رسانهای احمدینژاد درباره حضور او در چهاردهمین دوره انتخابات ریاستجمهوری گفته است:«ایشان در حال بررسی است و هنوز تصمیمی درباره حضور در انتخابات نگرفته است.»
گفته میشود او هم احتمالاً منتظر ارزیابی واکنش شورای نگهبان و نهادهای بالاتر است.
از سیدمحمد مقیمی از دیگر چهرههای اصولگرا و رئیس دانشگاه تهران هم نام برده شده و کانال تلگرامی دانشجویان دانشگاه تهران درباره احتمال نامزدی او به نقل از محمدحسین حاجابراهیمی، دستیار مقیمی نوشته است:«به دنبال دعوت جمعی از همکاران دانشگاهی، مقیمی در حال بررسی موضوع و مشورت با علمای حوزه است. مقیمی اعتقاد دارد با پشتوانه تمام ظرفیت نهاد علم در کشور اعم از حوزه و دانشگاه امکان حضور در صحنه انتخابات و تاثیرگذاری بیشتر در پیشرفت کشور را پیدا میکند.»
نام سردار سعید محمد، فرمانده سابق قرارگاه خاتم، را هم نباید از قلم انداخت که اگر بیاید و قالیباف هم باشد شاهد مناقشه دو سردار خواهیم بود.
شایعات چه میگویند؟
غلامحسین محسنیاژهای، رئیس قوه قضائیه هم از جمله افرادی بود که شایعاتی مبنی بر احتمال حضور او در چهاردهمین دوره انتخابات ریاستجمهوری بر سر زبانها افتاد.
با این حال مرکز رسانه قوه قضائیه در واکنش به این گمانهزنیها طی اطلاعیهای اعلام کرد:«ریاست قوه قضائیه مطلقاً قصد و ارادهای برای نامزدی در انتخابات ریاستجمهوری ندارد.»
آیتالله علیرضا اعرافی، عضو فقهای شورای نگهبان هم نام دیگری است که در پاسخ به سوالی درباره احتمال کاندیداتوری در انتخابات آتی ریاستجمهوری گفت چنین قصدی ندارد.
فهرست به این اسامی محدود نیست و از چهرههای سرشناس دیگر مانند محمدباقر قالیباف رئیس مجلس یازدهم و علیرضا زاکانی شهردار فعلی تهران نمیتوان یاد نکرد.
همچنین نام افراد دیگری همچون حسین دهقان، غلامعلی حدادعادل، پرویز فتاح و مهرداد بذرپاش هم برای حضور در این انتخابات آورده شده است.
همه از اردوگاه اصولگرایان هستند که بنا براعلام خبرگزاری اصولگرای تسنیم، بعضی مقدمات راهاندازی ستادهای خود را هم فراهم آورده و مشغول رایزنیاند.