تاکتیکهای پنهان تولیدکنندگان خلیج فارس برای صادرات نفت در سایه تنشهای منطقهای
در پی مسدود شدن تنگه هرمز و آسیب به خطوط لوله راهبردی عربستان، کشورهای صادرکننده انرژی در خلیج فارس برای حفظ جریان صادرات به بازارهای آسیایی، به عملیاتهای مخفیانه انتقال نفت در آبهای عمان روی آوردهاند؛ روشی پرریسک که حالا به ستون فقرات صادرات انرژی این کشورها در شرایط جنگی تبدیل شده است.
به گزارش هممیهن آنلاین و به نقل از الجزیره، بحران در تنگه هرمز و حملات به تأسیسات زیرساختی عربستان، معادلات صادرات نفت منطقه را دگرگون کرده است. از آنجایی که مسیر دریایی تنگه هرمز عملاً بسته شده و خط لوله ۱۲۰۰ کیلومتری شرقبهغرب عربستان که جایگزینی برای دور زدن این تنگه بود نیز از کار افتاده، ریاض و دیگر تولیدکنندگان حوزه خلیج فارس ناچار شدهاند به «تاکتیکهای سایه» متوسل شوند. این روش که پیشتر برای تداوم صادرات نفت استفاده میشد، اکنون با مشارکت ناوگانهای تانکری و انتقال کشتیبهکشتی (STS) در بنادری نظیر صحار عمان و فجیره امارات به جریان افتاده است تا محمولههای انرژی به مقاصد آسیایی برسند.
دادههای تحلیلگران حوزه انرژی نشان میدهد که میزان انتقال نفت از طریق این عملیاتهای پنهانی در دو هفته ابتدایی ماه جاری، جهشی قابلتوجه داشته و از حجم جابهجاییهای ماه قبل پیشی گرفته است. بر اساس آمارهای منتشر شده، عملیات انتقال کشتیبهکشتی که طی آن نفت میان دو شناور در دریا جابهجا میشود، رشد ۵۶ درصدی را ثبت کرده است. در این فرآیند، شناورها با خاموش کردن سیستمهای ردیابی خود (AIS) تلاش میکنند تا از دیدرس خارج بمانند و محمولهها را به مقصد پالایشگاههای چین، هند، ژاپن و کره جنوبی منتقل کنند.
با وجود ضرورت اقتصادی این اقدام، گزارشها بر مخاطرات جدی آن تأکید دارند. استفاده از تانکرهای فرسوده و فقدان پوشش بیمهای معتبر، ریسکهای زیستمحیطی و عملیاتی نظیر نشت نفت یا تصادفات دریایی را بهشدت افزایش داده است. از آنجا که شرکتهای بزرگ کشتیرانی و بیمههای بینالمللی تمایلی به حضور در این فضای پرریسک ندارند، کشورهای تولیدکننده به رویکرد «خودبیمهگری» ملی روی آوردهاند تا بتوانند چرخه صادرات انرژی خود را در برابر چالشهای امنیتی و سیاسی ناشی از درگیری میان ایران، آمریکا و اسرائیل حفظ کنند.