«لحظهٔ مونیخ» این جنگ!

به‌اصطلاح «روز پیروزی اقتصادی» وزیر خزانه‌داری ایالات متحده، اسکات بسنت، که امروز تحت عنوان «عملیات طرد اقتصادی» اعلام شد، تنها تهران را هدف نگرفته است. مخاطب واقعی آن، همه پایتخت‌های دیگر جهان‌اند. تهدید صریح است: دولت‌هایی که حاضر نشوند تجارت قانونی خود با ایران را قطع کنند، «باید انتظار داشته باشند که از نظام دلار خارج شوند»، و رئیس‌جمهور شخصاً با رهبران خارجی تماس خواهد گرفت تا از آنان بخواهد تجارت «مشخصی» را متوقف کنند. این دیگر صرفاً سیاست تحریم نیست. این یک آزمون وفاداری جهانی است که از طریق کنترل ارز ذخیرهٔ جهان اعمال می‌شود.

پیام برای سایر دولت‌ها نیز باید به همان اندازه روشن باشد: هنگامی که نظام دلار به این شکل مورد استفاده قرار می‌گیرد، به ابزاری برای اعمال فشار یک‌جانبه و تعرض به حاکمیت دولت‌ها تبدیل می‌شود. تحریم‌های ثانویه از این نوع با اصل برابری حاکمیتی دولت‌ها که در بند ۱ ماده ۲ منشور ملل متحد تصریح شده و نیز با منع عرفی مداخله که دیوان بین‌المللی دادگستری در قضیهٔ نیکاراگوئه تبیین کرده است، در تعارض قرار می‌گیرند. این همان شکل از اعمال فشار فرامرزی است که اتحادیهٔ اروپا را به تصویب «مقررات مسدودکننده» واداشت و نهادهای سازمان ملل نیز بارها آن را در چارچوب «اقدامات قهری یک‌جانبه» محکوم کرده‌اند.

اکنون هر دولت با یک انتخاب روبه‌روست. می‌تواند تبعیت کند، و در نتیجه در بُعد اقتصادی یک جنگ تجاوزکارانه شریک شود، به اقداماتی که پیش‌تر غیرقانونی تلقی شده‌اند مشروعیت ببخشد، بخشی از حاکمیت خود را واگذار کند و منتظر بماند تا نوبت خودش فرا برسد. یا می‌تواند خطر بزرگ‌تر را تشخیص دهد: مماشات با قدرتی که دلار را به سلاحی برای جنگ اقتصادی علیه دیگران تبدیل می‌کند، در نهایت همه دولت‌ها را در برابر اعمال فشار و اجبار آسیب‌پذیرتر خواهد کرد.

اجبار فرامرزی از طریق رضایت ضمنی و عدم اعتراض دوام می‌آورد. این جنگ لحظه‌ای از شفافیت را پیش روی جهان قرار داده است. انتخاب دولت‌ها این است که اکنون در برابر اجبار مقاومت کنند، یا بعدها دریابند که این همان «لحظهٔ مونیخ» این جنگ بوده است.

*منبع: کانال تلگرامی نویسنده 

به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید