الگوهای کنشگری زنــان

نشست انجمن علوم سیاسی ایران با موضوع جایگاه زنان در امر سیاسی و اجتماعی عصر حاضر

«نشست جایگاه زنان در امر سیاسی و اجتماعی عصر حاضر» به همت انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه یزد و با همکاری انجمن علوم سیاسی ایران، کلاب علوم سیاسی و اتحادیه انجمن‌های علوم سیاسی ایران و انجمن ایرانی مطالعات غرب آسیا برگزار شد. در این نشست، نیلوفر چینی‌چیان (پژوهشگر ارشد مرکز مطالعات استراتژیک خاورمیانه)، سیمین حاجی‌پورساردویی (دبیر کمیته مطالعات زنان انجمن علوم سیاسی ایران) و رضا نصیری‌حامد (استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه تبریز) به اظهارنظر در این موضوع پرداختند.

دیدگاه کارشناس 1

افراط و تفریط در کنشگری زنان

نیلوفر چینی‌چیان

پژوهشگر ارشد مرکز مطالعات استراتژیک خاورمیانه

موضوع بحث درباره کنشگری زنان در امر سیاسی است اما در ابتدا این نکته را باید اشاره کنم که من به‌طور کلی با استفاده از چنین عناوینی مشکل دارم. نگاه من است که وقتی شما می‌نویسید «مشارکت سیاسی زنان و یا زنان و امر سیاسی» یعنی به‌گونه‌ای همین کلام این سوژه آبژه را ایجاد می‌کند و باعث می‌شود که این تفکیک و مرز در جامعه نهادینه شود. ای‌کاش جامعه اینگونه بود که ما به‌جای اینکه بگوییم «زنان و امر سیاسی»، بگوییم «جامعه ایران و امر سیاسی» و خبری از این تفکیک نباشد. البته این را هم می‌دانم که جامعه به این مباحث نیاز دارد.
برای ورود به بحث ابتدا باید بگویم که ما باید بین سیاست و امر سیاسی تمایز قائل شویم. هرچند امروزه بسیاری از اندیشمندان قائل به این هستند که در این ارتباط تمایزی وجود ندارد و نمی‌توان آنها را از هم جدا دانست اما از لحاظ آکادمیک لازم است تا ابتدا تعریفی از آنها ارائه دهیم. سیاست که مشخص است، قدرت نقطه مرکزی سیاست است و در واقع سیاست یعنی مدیریت جامعه با ابزار قدرت. سیاست بین نهاد حکومت و مردم به واسطه قدرت نظمی را ایجاد می‌کند؛ به قول دیگر استفاده از ابزار قدرت برای نظم دادن جامعه است. از این منظر اگر ما بخواهیم سیاست را تعریف کنیم، باید گفت سیاست از امر سیاسی جداست. سیاست همیشه وجود داشته و خواهد داشت. ما در دل سیاست به دنیا می‌آییم، در دل سیاست رشد می‌کنیم و این سیاست است که به ما حق حیات می‌دهد. تا قبل از انقلاب تکنولوژی سیاست به یک امر عمومی اطلاق می‌شد اما الان دیگر این تعریف معنا و مفهومی ندارد و نمی‌توان حوزه خصوصی و عمومی را از هم جدا کرد و بگوییم سیاست مختص به نظم دادن به زندگی بشر است. البته نظم دادن به زندگی بشر به این معنا نیست که ما شاهد وجودی یک پادگان باشیم، بلکه یعنی سیاست توسط سیاست‌ورزان به‌گونه‌ای اعمال ‌شود که در آن جامعه، عدالت برقرار باشد. البته نظم سیاسی از نگاه نظام دیکتاتوری با نظم سیاسی از نگاه نظام دموکراتیک، فرق دارد. در جایی که آن نظم توسط سیاست‌ورزان صورت نمی‌گیرد، امر سیاسی آرام‌آرام خودش را نشان می‌دهد، پس امر سیاسی زمانی ایجاد می‌شود که نظم سیاسی از کار می‌افتد. با این تعریف ما حتی می‌توانیم بگوییم امر سیاسی زمانی به‌وجود خواهد آمد که قدرت سیاسی به‌جای اینکه در جهت منافع و خیر عمومی حرکت کند، برخلاف آن حرکت ‌کند. در واقع در این زمان عقربه‌های ساعت برعکس می‌چرخد و در این زمان است که امر سیاسی خودش را نشان می‌دهد و می‌خواهد جامعه را با سازوکارهایی که قدرت نتوانسته آن را به‌طرز صحیح تعریف کند، نشان دهد. از این رو اگر ما سیاست را یک کنش اجتماعی بدانیم که به‌طور مستقیم برای حفظ و اعمال قدرت، تصمیم‌گیری برای نظم‌بخشی اداره جامعه و توزیع منابع است، امر سیاسی را می‌توان اینگونه تعریف کرد که کنشی اجتماعی است که زمانی ایجاد می‌شود که نظم و قدرت نتواند آن کار را انجام دهد.
امر سیاسی آنقدر مهم است که دیگر زن و مرد و حضور آنها رنگ می‌بازد. امر سیاسی می‌خواهد به هر طریق جامعه را به سمت نظم حرکت دهد. هنگامی که امر سیاسی ذیل کنشگری اجتماعی و یا جنبش‌های اجتماعی در نظر سیاست‌ورزان یک امر منفی جلوه می‌کند، آنجاست که جامعه یک پتانسیل خوب را از دست داده است. در نتیجه امر سیاسی امری است که امروزه موجب نظم‌بخشی، توزیع منابع، از بین رفتن تخاصم‌های سیاسی و هدایت کنشگران به سمت منافع ملی می‌شود که حتی ما ذیل آن می‌توانیم جنبش‌های اجتماعی را هم تعریف کنیم. نکته دیگر که در این بحث قابل اشاره است، این است که ما هر چقدر جلوتر برویم امر سیاسی را از سیاست جدا نمی‌دانند. هر چقدر جامعه دموکراتیک‌تر باشد از امر سیاسی به‌عنوان پتانسیل استفاده می‌کند و هر قدر جامعه دیکتاتوری باشد، به امر سیاسی به‌عنوان پدیده منفی نگاه می‌کنند.
حال سوال اینجاست که زنان در کجای امر سیاسی قرار دارند؟ در عصر حاضر، شاهد رشد آگاهی زنان و حضور فعال آنها در عرصه‌های مختلف هستیم و شاهد هویتی جدید برای زنان هستیم. علت اول این وضعیت وقوع انقلاب صنعتی است که در نتیجه آن، زنان هویتی غیر از همسر بودن و مادر بودن را پیدا کرده‌اند. هویت این بود که زنان در روند رشد و توسعه کشور مؤثر هستند. دوره دوم وقوع جنگ جهانی، حضور زنان در پشت جبهه‌های جنگ و خود جبهه‌ها، باعث شد تا هویت جدیدی به زن داده شود و درست بعد از جنگ جهانی بود که زنان توانستند به حق رای دست یابند و وارد حوزه عمومی شوند.
دغدغه من این است که ما در موضوع کنشگری زنان به‌گونه‌ای به افراط و تفریط افتاده‌ایم و این دو عامل باعث شده که در جامعه ما کنشگری زنان کم و کمتر شود. شما اگر آمار را نگاه کنید، می‌بینید که زنان به لحاظ کمی و کیفی در نظام آموزشی و بهداشتی، نظام اقتصادی، نظام فرهنگی حضور دارند اما کنشگری آنها کم است و این به همان موضوع افراط و تفریط برمی‌گردد که علت آن توسعه نامتوازن است؛ گویی مدیریت ناقص انجام شده است. امروزه براساس آخرین گفتمان‌هایی که در دانش سیاسی صورت گرفته است، گفته می‌شود هر کنشگری، امر سیاسی، واژه و حکومتداری باید بر مبنای آیتم‌هایی چون «فرهنگ، دین، سنت، تاریخ و تمدن» باشد. یعنی همه اینها با هم جمع می‌شود، یک تعریفی را بیان می‌کند و این تعریف در جوامع مختلف می‌تواند متفاوت باشد. یعنی مثلا تعریفی که برای نروژ صورت می‌گیرد با تعریفی که برای ایران انجام می‌شود، متفاوت خواهد بود. پس وقتی که درباره کنشگری زنان حرف می‌زنیم، باید توجه داشت که ما قرار است از زن ایرانی و کنشگری زن در ایران حرف بزنیم؛ زنی که تاریخ، فرهنگ، تمدن و دینش نباید کنار گذاشته شود و یک تعریفی ارائه شود که در جوامع دیگر مطرح شده و ما در ایران بخواهیم این تعریف را الگو قرار دهیم. نکات مثبت آن تعاریف باید گرفته شود اما باید در الگوی زن ایرانی جاسازی شود تا کنشگری زن ایرانی افزایش داده شود، غیر از این رفتار شود، آنچه خواهد شد که تا امروز شده است؛ یعنی نه‌تنها جلوتر نخواهیم رفت، بلکه به عقب هم خواهد رفت.
حرفی که من می‌خواهم بزنم این است که ما از کنشگری زنان فقط تعاریفی داریم که آن هم از جوامع دیگر گرفته شده است. درحالی‌که اساتید دانشگاه‌های مشهور جهان امروزه تاکید دارند زمانی که قرار است از امر سیاسی یا اجتماعی یا فرهنگی حرف بزنیم، نباید فرهنگ و دین و تمدن آن جامعه را کنار گذاشت. در واقع گفته می‌شود شاید جهان در حال حرکت به سمت پساسکولار است، یک قرون وسطی پشت سر گذاشته شده که دین در مرکز جامعه بوده است ولی الان به این نقطه رسیده که نمی‌توان دین، اخلاق و فرهنگ را کنار گذاشت. اگر بخواهیم نسخه‌ای که برای یک زن شرقی یا آفریقایی پیچید‌ه‌اند، برای یک زن ایرانی یا غربی بپیچیم موفق نخواهیم بود و به‌عبارت دیگر امکان نخواهد داشت آن نسخه جواب دهد. ما تحولات الگوی کنشگری زنان را باید در سه سطح خانواده، فرد و اجتماع بررسی کنیم و بعد از این یک مخرج مشترک گرفته شود و الگوی مناسبی برای اینکه زن ایرانی بتواند به امر سیاسی ورود مثبت داشته باشد از آنها به دست آوریم و اگر الگوی مناسبی در این راستا ارائه و نهادینه شود، زنان خودبه‌خود تبدیل به کنشگر مثبت و تاثیرگذار خواهند شد.

دیدگاه کارشناس 2

شـالوده‌شکنی سوژگی زنــان

رضا نصیری حامد

استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه تبریز

عنوانی که برای بحث پیشنهاد داده شده، ذیل این عنوان است که سوژگی زنانه تقابل با نظم مستقر محسوب می‌شود یا تکمیل نظم موجود به‌شمار می‌رود؟ همیشه وقتی مباحثی این‌چنینی مطرح شده است، سوال پرسیده می‌شود که چرا زنان و اینکه آیا مردان در جامعه به سوژگی کامل رسیده‌اند که شما از زنان و سوژگی آنها حرف می‌زنید؟ البته این سوال فقط مربوط به امروز نیست. سال 42 هم که امام خمینی در حال شروع حرکتی بودند، همین بحث را با شکلی دیگر مقابل رژیم شاه داشتند.
چند نکته در این میان مورد توجه است. اول اینکه، تحولاتی اتفاق افتاده است که ناظر به وضعیت جهان امروز است، اول؛ آن چیزی که تحت عنوان وسایل پست مدرن، پساساختارگرایی و مقولاتی از این دست اتفاق افتاده، مسئله مهمی که دارد این است که یکسری ذاتی‌انگاری‌ها زیر سوال رفته است، به این معنا اگر بخواهیم مثال بزنیم، تحولات فکری صورت گرفته که گفته است آن چیزهایی که ذاتی و طبیعی تلقی می‌شد، رنگ باخته‌اند. این چالش اساسی این است که چه اتفاقی برای تفاوت‌های طبیعی رخ داده است؟ آیا نابرابری‌ها، تفاوت‌ها و تمایزهای طبیعی درباره خیلی از مسائل مجوزی برای نابرابری‌های مختلف در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی است؟ پاسخ کوتاه این است که نه‌تنها نیست، بلکه سیاست و امر سیاسی به‌دنبال این است که اینها را به شکل مناسبی مدیریت کند.
دوم؛ یکی از مباحث مهم دیگر در این راستا این است که ما چیزی را در دوران جدید به آن پرداخته‎‌ایم، تحت این عنوان که آیا تحولات فکری که اتفاق افتاده، ما وارد گسست شده‌ایم؟ آنچه چالش جنسیت زن و نوع کنشگری آن ایجاد می‌کند، باعث می‌شود که کنش تکمیل شود، منتهی قضیه به این آسانی نیست برای اینکه امر فقط ناظر به امر معرفتی نخواهد بود. امر سیاسی ابعادی دارد که یک بُعد آن هویت است و یک بعد دیگر منافع است که نظم مستقر احتمالاً آن را به چالش خواهد کشید یا کشیده است.
دوم اینکه، وقتی از کنشگری زنان حرف می‌زنیم، باید بدانیم این کنشگری سطوح مختلف دارد که در سبک زندگی، انتخاب نوع زندگی، ازدواج، الگوهای فرهنگی و... خودش را نشان می‌دهد. در این فرآیند دیگری که لازمه هویت‌یابی برای ما است، مانع از این می‌شود که با یک هویت در خود فروبسته و انحصاری و ذاتی برخورد کنیم و دائما با فرایند ناشی از هویت‌یابی مواجه هستیم. اگر این تلقی را بپذیریم، باید به پدیده‌هایی مثل رخدادگی و فرآیند دیدن پدیده خیلی توجه کنیم.
اما اینکه چرا زنان؟ شاید نیاز باشد که خود این مفهوم هم شالوده‌شکنی شود، این تعبیر وجود دارد اما سوالی که ایجاد می‌شود این است که آیا این دگرسازی باید با جنس مخالف صورت بگیرد؟ من فکر می‌کنم اینطور نباشد زیرا نکته این است که ما فرآیند قدرتی داریم که (گاهی هم بدون عاملان است)، که اتفاقاً در مردان هم اعمال شده است. احتمالاً در آینده قدرت اینطور اعمال شود که همه مردان هم اینگونه نباشند که بر زنان سلطه داشته باشند، همینطور که در طول تاریخ هم اینطور نبوده است. به‌عبارتی در همین نظم مردسالارانه، زنانی بوده‌اند که بر مردان سلطه ایجاد کرده‌اند. برای مثال در تاریخ مهد علیا و یا بلقیس ملکه سبا را داشته‌ایم که احتمالاً بودن‌شان در حلقه قدرت به آنها کمک کرده است که بر مردان تسلط داشته باشند.
ممکن است کنجکاو شویم که بالاخره قدرت را چه کسی اعمال می‌کند؟ حداقل جواب این است که همه در حال اعمال قدرت هستند اما اینکه کسی آن را گردن نمی‌گیرد، چیز عجیبی نیست، زیرا قدرت به اندازه‌ای شبکه‌ای و متکثر است و منابع مختلف دارد که حتماً و صرفاً یک واحد خاص نمی‌تواند مقصر دانسته شود. اگر بخواهیم کوتاه‌تر بگوییم، در این فرایند سوژگی، عاملیت یا کارگزاری با دو بحث تعریف شده است. یکی بحث آگاهی است که به موازات آن امکان عمل هم وجود دارد. در عالم واقع مثل شکاف نظر و عمل، بسیار روی آن بحث وجود دارد که تفاوت‌هایی هم با هم دارند.

دیدگاه کارشناس 3

زنان و ادغــام اجتماعی

سیمین حاجی‌پورساردویی

دبیر کمیته مطالعات زنان انجمن علوم سیاسی ایران

تجربه زیسته زنان در ایران به ما نشان می‌دهد که در جامعه امروز زنان ایران، ما شاهد یکسری دگرگونی‌های اجتماعی هستیم که به‌نوعی باعث افزایش مسائل اجتماعی در حوزه زنان و ظهور و بروز پدیده‌هایی در جامعه‌ی جدید شده است. البته تغییر امری طبیعی است و در سراسر جهان رخ خواهد داد اما نکته قابل توجه در این دگرگونی‌های اجتماعی در حوزه زنان که در کشور ما دیده می‌شود این است که سرعت این دگرگونی‌ها سریع و زیاد است؛ به‌گونه‌ای که به ما امکان درک خوب، علمی و در نتیجه سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی مناسب برای این دگرگونی‌های اجتماعی را نمی‌دهد و به این ترتیب مشکل‌ساز می‌شود.
ما در کمیته مطالعات زنان انجمن علوم سیاسی تصمیم گرفته‌ایم که یک کنفرانس بین‌المللی با عنوان «سیاست‌گذاری جنسیتی و قدرت زنان، ادغام اجتماعی و برقراری عدالت» را در روز 30 فروردین 1403 برگزار کنیم که در این کنفرانس مایل هستیم این دگرگونی‌ها را در حوزه زنان بیشتر مورد بررسی قرار دهیم و اینکه ادغام اجتماعی زنان از منظر علمی چطور می‌تواند از پیامدهای منفی این دگرگونی‌ها بکاهد و در ازای آن آثار مثبت را تقویت کند و در نهایت قدرت زنان؛ که در توسعه‌یافتگی می‌تواند حکایت‌ها و داستان‌ها داشته باشد. من عنوان این کنفرانس را با عنوان «زنان در امر سیاسی و اجتماعی در عصر حاضر» در کنار هم قرار دادم و تصمیم گرفتم موضوع امروز خود را به این عنوان اختصاص دهم.
قبل از اینکه وارد بحث ادغام اجتماعی شوم، یکسری پیش‌فرض‌ها باید عنوان شود. «دیگری» برای زنان، مردان نیستند و چنین اتفاقی نمی‌افتد و حداقل در کشور ما اینطور نیست. مردان بسیاری در کشور ما در مسیر پیشرفت به زنان کمک می‌کنند. به همین علت است که می‌توان این پیش‌فرض را در نظر گرفت که پیشرفت زنان، پیشرفت کل کشور محسوب نمی‌شود و تنها مختص به زنان نیست، به همین علت است که مشارکت زنان در امر سیاسی و اجتماعی مسئله زنانه محسوب نمی‌شود.
اگر جامعه به این مسئله برسد که مشارکت زنان فقط یک مسئله زنانه نیست، می‌تواند شکاف‌هایی که بین نهادها و جامعه وجود دارد را پر کند و به این ترتیب یک پتانسیل عظیم اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی که در نیمی از جمعیت جامعه وجود دارد، آزاد خواهد شد. پیش‌فرض دوم این است که اولویت دادن به زنان یک گزینه محسوب نمی‌شود بلکه یک تعهد است. امیدوارم که این تعهد به‌گونه‌ای در بین افراد مختلف جامعه وجود داشته باشد که منجر به اقدامات ملموس شود که این اقدامات در جهت تغییر، مشارکت زنان و ادغام اجتماعی زنان در امر اجتماعی و سیاسی باشد که در این صورت می‌توان امیدوار بود که به توسعه‌یافتگی دست یابیم و در نتیجه توسعه‌یافتگی شاهد کاهش فقر، ایجاد رونق و بازتولید جامعه متوازن باشیم.
اما در این ادغام اجتماعی باید به یکسری نکات توجه کرد که مهم‌ترین آنها، استقلال عملکرد است. برای این استقلال عملکرد، لازم است که به توانمندسازی زنان توجه خاص شود. وقتی ما سراغ ادغام اجتماعی می‌رویم، در مرکز اینها فرهنگ برابری قرار دارد. من اجازه می‌خواهم در اینجا مفهوم جدیدی از برابری ارائه دهم، مفهومی که شاید با آن چیزی که در درجه اول به ذهن می‌رسد، کمی متفاوت باشد. در فرهنگ برابری، این برابری به معنای این است که ما اجازه دهیم زنان و مردان خودشان باشند و به‌معنای اینکه خودشان هستند، برایشان ارزش قائل شویم. بنابراین اگر ما ادغام اجتماعی و فرهنگ برابری را نادیده بگیریم، در واقع هدف اجتماعی که جلوگیری کردن از طرد شدن از گروه‌های مختلف است را نادیده گرفته‌ایم، در واقع ما انزوای اجتماعی، طرد اجتماعی و محرومیت از فرصت‌های اجتماعی را رقم زده‌ایم. بنابراین طرد اجتماعی مقابل ادغام اجتماعی قرار می‌گیرد. در این طرد اجتماعی، ما کرامت، امنیت و فرصت زندگی بهتر را از افراد می‌گیریم و مانع از مشارکت آنها در امر سیاسی، اجتماعی و اقتصادی می‌شویم.
امر اجتماعی از این روش‌ها در هر جامعه رخ خواهد داد. یکی اینکه از طریق سیستم‌ها و نظام‌های قانونی و حقوقی اتفاق بیفتد. یکی اینکه از طریق نگرش‌ها و باورهای تبعیض‌آمیز در جامعه رخ دهد اما به هر حال از هر طریقی که باشد، یعنی از طریق هنجارهای کج‌کارکرد اجتماعی باشد یا از طریق نظام‌های قانونی، به هر ترتیب طرد اجتماعی انجام شده است.
در اینجا موضوع بحث ما تقویت ادغام اجتماعی و جلوگیری از طرد اجتماعی در بُعد جنسیت است. پس بحث‌مان را به ادغام اجتماعی در بُعد جنسیت محدود می‌کنیم. اما منظور ما از ادغام اجتماعی چیست و چه تعریفی برای آن داریم؟ در واقع ادغام اجتماعی فرآیندی پویاست که باعث می‌شود همه اعضای جامعه متنوع و کثرت‌گرا بتوانند مشارکت مؤثر در زندگی سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی داشته باشند. بنابراین ادغام اجتماعی نوعی استراتژی است که می‌تواند در پاسخ به موقعیتی قرار بگیرد که بعضی از گروه‌های خاص در برخی جوامع به‌طور سیستماتیک با آن مواجه هستند و از برخی فرصت‌ها محروم شده‌اند.
در تعریف ادغام اجتماعی کلمه مشارکت مؤثر وجود دارد. پس ما با موضوع ادغام اجتماعی در جنسیت زنان با محوریت مشارکت مؤثر سروکار داریم. اگر ما مشارکت زنان را در حوزه‎‌های مختلف نادیده بگیریم و از مشارکت آنها در امر سیاسی و اجتماعی مغفول بمانیم، این عقب‌ماندگی فقط در حوزه زنان نخواهد بود بلکه در واقع توسعه اقتصادی و سیاسی و در کل توسعه فراگیر در کشور به وقوع نخواهد پیوست. این همان امید توسعه‌یافتگی است که طی سالیان سال برای ما تبدیل به آرزو شده و تحقق پیدا نکرده است. پس الان در یک لحظه تاریخی قرار داریم؛ لحظه تاریخی‌ای که اگر در برخی مدل‌ها و ساختارها، تجدیدنظر و تغییر ایجاد شود، می‌توان از پتانسیل نیمی از جمعیت کشور به شکل بهتری استفاده کنیم.
مایل هستم به این سوال تا حدودی پاسخ دهم که چرا ادغام اجتماعی زنان در توسعه اقتصادی کشور مؤثر است؟ برای این منظور ابتدا به گزارش جهانی شکاف جنسیت 2023 باید اشاره شود که براساس آن شاخص شکاف جنسیتی برای مشارکت اقتصادی و فرصت‌ها برای ایران 4/34 درصد ارزیابی شده است که رتبه خوبی به شمار نمی‎رود. یکی از عواملی که می‌تواند در این توسعه اقتصادی مؤثر باشد، تولید ناخالص داخلی است. وقتی که ما در تولید ناخالص داخلی سرانه برابری جنسیتی داشته باشیم، در این صورت تولید ناخالص داخلی افزایش خواهد یافت زیرا مشارکت زنان در نیروی کار باعث رشد اقتصادی می‌شود و این رشد در کل جامعه تاثیر خواهد داشت و به این ترتیب باعث توسعه‌یافتگی کشور می‌شود. وقتی ما به‌دنبال مشارکت زنان در امر اجتماعی باشیم، مشارکت آنها را در نیروی کار می‌توانیم در نظر بگیریم. مشارکت زنان ایران در نیروی کار 4/20 است درحالی‌که مشارکت واقعی زنان ایران چیزی بین 13 تا 16 درصد است. بعد از کرونا مشارکت زنان در نیروی کار افزایش نیافته است اما اینکه چطور 4/20 اعلام می‌شود، امیدوارم که صحت داشته باشد. این عدد هم البته رتبه خوبی نیست، این در شرایطی است که شکاف جنسیتی در بحث آموزشی در بین مردان و زنان معنادار نیست اما از نظر حضور در بازار کار معنادار است. بنابراین عدم حضور و مشارکت زنان به‌عنوان نیروی کار می‌تواند درصد سلامت جسمی و روانی جامعه را کاهش دهد و آسیب‌های اجتماعی را رقم بزند که ما الان هم شاهد آن هستیم.
یک عامل دیگر که در ارتباط با ادغام اجتماعی و قدرت زنان می‌تواند تاثیرگذار باشد، دسترسی برابر به منابع است که یکی از عوامل حکمرانی خوب به شمار می‌رود که در این مورد هم زنان ایرانی جایگاه خوبی ندارند. در درآمدزایی زنان ایرانی هم شاهد شکاف جنسیتی هستیم، یعنی در کار برابر می‌بینیم که دستمزد برابر به زنان و مردان داده نمی‌شود. در مشارکت سیاسی زنان هم شاخص‌هایی که وجود دارد بسیار پایین است. در مجلس 9/5 درصد است، در پست‌های وزارتی 3/5 درصد حضور دارند و به‌عنوان رئیس دولت اصلأ زنی در این پست نداشته‌ایم. بنابراین حمایت مؤثر از حضور زنان در امر سیاسی لازم است که صورت گیرد اما از آنجایی که ما موضوع انتخابات را در پیش داریم، باید توجهی به این عرصه هم داشت. حضور زنان و ادغام اجتماعی و مشارکت زنان در امر سیاسی در موضوع انتخابات در دو سطح قابل بررسی است. اگر مشارکت زنان در بحث رای‌‌دهی در نظر گرفته شود که ادغام اجتماعی زنان در این سطح تضمین شده است اما اگر ادغام اجتماعی و مشارکت زنان در امر سیاسی در سطح جست‌وجوی کرسی‌های پارلمانی در نظر بگیریم، در آن صورت وضعیت و جایگاه زنان در مجلس نشان می‌دهد که ادغام اجتماعی مناسب انجام نشده است. اولاً که تعداد زنان در پیش‌ثبت‌نام پایین است و این وضعیت احتمالاً بعد از اعلام تاییدصلاحیت‌ها نامناسب‌تر هم خواهد بود اما در همین مرحله احزاب سیاسی و افکار عمومی به حضور زنان و ادغام اجتماعی آنها می‌توانند کمک کنند، به‌گونه‌ای که همین تعداد از خانم‌ها که شرکت کرده‌اند، می‌توانند در مجلس آینده حضور مؤثر داشته باشند.

به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید