سخنگوی سازمان غذا و دارو: ذخیره سهماهه داروهای حیاتی کشور پیشبینی شده است
سخنگوی سازمان غذا و دارو با تشریح آخرین وضعیت ذخایر راهبردی دارویی کشور در شرایط جنگی و اختلال در زنجیره تأمین، از پیشبینی ذخایر سهماهه برای ۱۳۴ قلم داروی حیاتی و ذخایر بیش از یکونیمماهه برای ۶۰۱ قلم داروی ضروری خبر داد.
به گزارش هممیهن آنلاین، محمد هاشمی در گفتوگو با شفقنا درباره وضعیت ذخایر دارویی کشور در شرایط جنگی و اختلال در زنجیره تأمین اظهار کرد: در برنامه ذخایر راهبردی، ۷۳۵ قلم داروی حیاتی و ضروری شامل ۱۳۴ قلم حیاتی و ۶۰۱ قلم ضروری پیشبینی شده است. همچنین ۳۲۲ قلم تجهیزات پزشکی ضروری و حیاتی و ۵۸ نوع شیرخشک نیز در این برنامه قرار دارند.
وی افزود: برای اقلام حیاتی حدود سه ماه ذخیره و برای اقلام ضروری بیش از یک ماه و نیم ذخیره در نظر گرفته شده است. این ذخایر بهصورت پراکنده نگهداری میشوند تا اختلال در یک منطقه یا یک مسیر توزیع، کل شبکه تأمین را تحت تأثیر قرار ندهد.
سخنگوی سازمان غذا و دارو تصریح کرد: در این ذخایر، داروهای حیاتی و ضروری و اقلامی که جایگزین محدودتری دارند، در اولویت بالاتری قرار دارند.
کاهش کمبودهای دارویی با مدیریت زنجیره تأمین
وی با بیان اینکه کمبود دارو یک پدیده ثابت نیست، گفت: ممکن است یک قلم دارویی به دلیل تأخیر در تولید، تأمین ارز، واردات، حملونقل یا توزیع برای مدتی با محدودیت مواجه شود و پس از رفع مشکل از فهرست کمبود خارج شود.
هاشمی افزود: بر اساس آمار اعلامشده، تعداد اقلام دارویی اساسی و ضروری دارای کمبود از ۶۴ قلم به حدود ۳۲ قلم کاهش یافته که نشاندهنده کاهش حدود ۵۰ درصدی کمبودها نسبت به پیش از آغاز شرایط اخیر است.
وی ادامه داد: گاهی مردم نبود یک برند مشخص را نیز کمبود تلقی میکنند، در حالی که اگر همان ماده مؤثره با نام ژنریک یا توسط تولیدکننده دیگری در دسترس باشد، از نظر تعریف قانونی و آماری، آن دارو دچار کمبود محسوب نمیشود.
جایگزینی داروها با رعایت ضوابط علمی امکانپذیر است
سخنگوی سازمان غذا و دارو درباره امکان استفاده از داروهای جایگزین اظهار کرد: نظام دارویی کشور بر پایه نام ژنریک استوار است؛ بنابراین اگر یک برند مشخص موجود نباشد، اما همان ماده مؤثره با نام ژنریک یا از سوی تولیدکننده دیگری در دسترس باشد، امکان استفاده از آن وجود دارد.
وی تأکید کرد: البته انتخاب و جایگزینی دارو تابع ضوابط علمی، دارویی و شرایط بیمار است و باید با نظر متخصصان انجام شود.
حرکت از مدیریت کمبود به پیشگیری از کمبود
هاشمی گفت: سیاستگذاری در حوزه دارو از صرفاً «رفع کمبود» به سمت پیشگیری از کمبود حرکت کرده است؛ به این معنا که زمانی که موجودی یک قلم دارو در حال کاهش است، موضوعاتی مانند تأمین ارز، مواد اولیه، تولید، واردات یا توزیع پیش از رسیدن به نقطه بحرانی پیگیری میشود.
وی افزود: یکی از راهکارهای مهم، استفاده از ظرفیت تولیدکنندگان مختلف و فعال کردن مسیرهای جایگزین تأمین است. همچنین ذخایر راهبردی، متنوعسازی منابع وارداتی، استفاده از مسیرهای مختلف حملونقل و مدیریت هدفمند موجودیها در شرایط اختلال اهمیت زیادی دارد.
تولید داخلی؛ راهی برای کاهش وابستگی
سخنگوی سازمان غذا و دارو درباره ظرفیت تولید داخل اظهار کرد: در بخش قابل توجهی از داروهای ژنریک و پرمصرف، ظرفیت تولید داخلی وجود دارد و افزایش استفاده از این ظرفیت میتواند وابستگی به واردات را کاهش دهد.
وی افزود: در حوزه مواد اولیه نیز طی سالهای گذشته ظرفیتهای داخلی توسعه پیدا کرده و شرایط اخیر اهمیت این بخش را بیش از گذشته نشان داده است.
هاشمی تصریح کرد: البته هیچ کارخانهای بهتنهایی قادر به پوشش تمام نیاز دارویی کشور نیست و مجموعه تولیدکنندگان در کنار یکدیگر میتوانند بخشهای مختلف نیاز کشور را تأمین کنند.
وی ادامه داد: موانع اصلی افزایش تولید شامل تأمین مواد اولیه، ارز، نقدینگی و سرمایه در گردش، استمرار تولید، ظرفیت خطوط تولید، دسترسی به برخی فناوریها و حفظ کیفیت است؛ بنابراین افزایش تولید داخلی تنها با افزایش ظرفیت اسمی کارخانهها محقق نمیشود.
تأمین داروهای بیماران حیاتی در اولویت است
وی درباره بیماران وابسته به داروهای حیاتی گفت: اولویت نخست در شرایط محدودیت منابع، تأمین داروهای حیاتی و ضروری است؛ بهویژه اقلامی که نبود آنها میتواند مستقیماً روند درمان بیمار را مختل کند.
سخنگوی سازمان غذا و دارو افزود: در کنار ذخیرهسازی، رصد مستمر موجودی، تأمین مواد اولیه، فعالسازی مسیرهای جایگزین واردات و حملونقل، استفاده از ظرفیت تولیدکنندگان مختلف و توزیع هدفمند موجودیها دنبال میشود تا اختلال در یک حلقه به وقفه در درمان بیمار منجر نشود.
وی خاطرنشان کرد: حتی بابت دشواری دسترسی مردم به یک قلم دارو نیز از مردم عذرخواهی میکنیم؛ زیرا برای سازمان غذا و دارو دسترسی هر بیمار به داروی مورد نیاز اهمیت دارد.
تنوع مسیرهای تأمین برای کاهش آسیبپذیری زنجیره دارو
هاشمی درباره تأمین مواد اولیه دارویی اظهار کرد: در شرایط جنگی، داشتن چند مسیر تأمین اهمیت زیادی دارد. ممکن است یک ماده اولیه در کشور مبدأ موجود باشد، اما به دلیل اختلال در انتقال ارز، حملونقل دریایی، هوایی یا زمینی، ورود آن با مشکل مواجه شود.
وی افزود: به همین دلیل، متنوعسازی منابع تأمین و فعال کردن مسیرهای جایگزین از ابزارهای مهم مدیریت ریسک زنجیره تأمین است.
سخنگوی سازمان غذا و دارو تأکید کرد: تجربه شرایط اخیر نشان داد وابستگی به یک کشور، یک شرکت یا یک مسیر تأمین میتواند آسیبپذیری زنجیره را افزایش دهد و هرچه منابع تأمین متنوعتر و ظرفیت تولید داخلی قویتر باشد، امکان عبور از اختلالات بیشتر خواهد بود.
هاشمی در پایان گفت: تأمین دارو موضوعی فراارگانی و زنجیرهای است؛ از تولید مواد اولیه و تأمین ارز و نقدینگی گرفته تا تولید دارو، حملونقل، ذخیرهسازی، توزیع و بیمه، همه حلقهها در استمرار دسترسی بیمار نقش دارند و حل مشکلات اساسی نیازمند همکاری همه اجزای این زنجیره است.