تحلیل العربی الجدید: در حال حاضر چه چیزی مانع از توافق بین واشنگتن و تهران می شود؟
العربی الجدید نوشت: در حالی که جنگ اقتصادی علیه ایران وارد مرحله محاصره هوایی شده و نگرانیها از تجدید رویارویی نظامی افزایش یافته است، دیپلماسی قطر توانست بنبست موجود را بشکند و روز سهشنبه گذشته، ایران و آمریکا را در نیویورک برای برگزاری دور جدیدی از مذاکرات گرد هم آورد. قطر در این اقدام از تجربه طولانی خود در زمینه میانجیگری بهره گرفت؛ این تلاش پس از آن صورت گرفت که تلاشهای مشابه پاکستان طی دوره گذشته با بنبست مواجه شده بود.
به گزارش هممیهن آنلاین و به نقل از شفقنا، روزنامه العربی الجدید در تحلیلی با اشاره به این موضوع همچنین نوشت: اگرچه مذاکرات نیویورک که در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل برگزار شد، از این جهت اهمیت دارد که پس از یک دوره طولانی رکود دیپلماتیک انجام میشود، اما هنوز زمینه و شرایط لازم برای دستیابی به تفاهم کامل نشده است. در این میان، عامل «زمان» نقشی دوگانه دارد و همزمان میتواند محرک و مانع مذاکرات باشد.
با باقی ماندن کمتر از دو ماه تا انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا در ماه نوامبر، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به توافقی نیاز دارد که پیامدهای اقتصادی بحران در ایالات متحده را کاهش دهد؛ اما او به دنبال هر توافقی نیست. بلکه به دنبال توافقی است که امنیت را به مسیرهای انتقال انرژی بازگرداند و در نتیجه، کاهش شدید و سریع قیمت جهانی نفت و کاهش قیمت سوخت در آمریکا را تضمین کند.
اما تحقق این هدف تنها از طریق توافقی امکانپذیر است که بهطور رسمی تنگه هرمز را باز کند و امنیت آبهای منطقه را تضمین کند. این خواسته، انگیزه اصلی ترامپ را تشکیل میدهد؛ با این حال، گره اصلی در بهای سنگینی است که واشنگتن باید در قبال آن بپردازد.
پذیرش شروط تهران بر اساس یادداشت تفاهم اسلامآباد، هزینه سیاسی سنگینی برای ترامپ و جمهوریخواهان به همراه خواهد داشت؛ زیرا به رقیب دموکرات آنها یک برگ برنده تبلیغاتی در انتخابات میدهد. نویسنده معتقد است اگر چنین هزینهای وجود نداشت، ترامپ شاید موقتاً با توافق موافقت میکرد و سپس در مقطعی از آن عقبنشینی میکرد.
در مقابل، اعتماد تهران به ترامپ از بین رفته است و ایران بیم دارد که توافق، یک برگ برنده انتخاباتی در اختیار او قرار دهد و پس از آنکه حزب جمهوریخواه اکثریت کرسیهای کنگره را حفظ کرد، دست ترامپ را برای اقدامات بعدی باز بگذارد؛ اقدامی که میتواند زمینه را برای عقبنشینی مجدد آمریکا از هر توافقی و ازسرگیری جنگ فراهم کند.
از همین رو، ایران ترجیح میدهد دموکراتها در انتخابات پیشرفت کنند تا شکافی در ساختار قدرت آمریکا ایجاد شود. تهران همچنین امیدوار است انتخابات اسرائیل و انتخابات کنست در ماه آینده به برکناری بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، منجر شود؛ اتفاقی که به باور نویسنده میتواند دامنه تحرک ترامپ را محدود و دولت او را تضعیف کند.
در اینجا یک تناقض قابل توجه پدیدار میشود: هر توافقی که موقعیت ترامپ را از نظر انتخاباتی تقویت کند، به منزله کاستن از سرمایه انتخاباتی نتانیاهو خواهد بود. چنین توافقی نتانیاهو را در موقعیتی دشوار قرار میدهد و میتواند بر شانس متزلزل او تأثیر بگذارد؛ از این رو، او تلاش خواهد کرد هرگونه تفاهم احتمالی را ناکام بگذارد.
در مجموع، این جنگ به دلیل هزینههای سنگین آن نمیتواند برای مدت طولانی در وضعیت بلاتکلیفی باقی بماند؛ با این حال، تعیین تکلیف آن پیش از انتخابات آمریکا بعید به نظر میرسد. همین مسئله، احیای تفاهمی مشابه تفاهم اسلامآباد را دشوار میکند.
ترامپ نیز به توافقی که فاقد دستاوردهای بزرگ سیاسی و رسانهای، بهویژه در پرونده هستهای باشد، رضایت نخواهد داد؛ توافقی که نویسنده آن را در قالب «تفاهم پلاس» توصیف میکند.
بر این اساس، به نظر میرسد ترامپ در شرایط کنونی انتخاباتی، احتمالاً به ادامه مذاکرات با هدف مهار و کاهش قیمت انرژی بسنده کند.
با این حال، گزینه ازسرگیری جنگ پیش از ماه نوامبر همچنان مطرح است؛ چه در صورتی که دیپلماسی نتواند قیمت سوخت را کاهش دهد و ترامپ به شکست حزب خود اطمینان پیدا کند، و چه در صورتی که واشنگتن از پیش برای حمله نظامی برنامهریزی کرده و مذاکرات جدید صرفاً بخشی از یک «عملیات فریب» باشد.
در مقابل، مقامهای ایرانی نیز بهطور جدی روی نتیجه مذاکرات نیویورک حساب نمیکنند.