دبیرکل سازمان ملل: شکاف ژئوپلیتیکی شورای امنیت را فلج کرده و مصونیت از مجازات حاکم است

به گزارش هم‌میهن آنلاین و به نقل از ایرنا، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، روز جمعه به وقت محلی در گفت‌وگویی تصریح کرد که هنگامی سه‌شنبه آینده در نخستین روز هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا دیدار کند، قصد دارد موضوع صلح در اوکراین و خاورمیانه را مطرح کند. وی افزود: «امیدوارم این دو هدف بتوانند تلاش‌های نه‌تنها ایالات متحده و سازمان ملل، بلکه کل جامعه بین‌المللی را با یکدیگر متحد کنند.» گوترش که نزدیک به شش سال از ده سال حضورش در رأس سازمان ملل با ترامپ تعامل داشته، بر اهمیت رابطه میان واشنگتن و این سازمان تأکید کرد؛ رابطه‌ای که به گفته او گاهی دشوار و گاهی آسان بوده است.

دبیرکل سازمان ملل در گفت‌وگو با آسوشیتدپرس درباره پیام خود به رهبران و وزرای ۱۹۳ کشور عضو، هشدار داد که جهان با دست‌کم سه مشکل وجودی روبه‌روست: هوش مصنوعی افسارگسیخته، تغییرات اقلیمی شتابان و تشدید نابرابری که به عاملی جدی برای بی‌ثباتی و درگیری تبدیل می‌شود. وی گفت: «شکاف عظیم ژئوپلیتیکی و فلج‌شدن شورای امنیت فضایی ایجاد کرده‌اند که در آن مصونیت از مجازات حاکم است؛ فضایی که در آن کشورهای قدرتمند قوانین بین‌المللی و منشور سازمان ملل را زیر پا می‌گذارند.» گوترش تهاجم روسیه به اوکراین و حملات آمریکا به ایران را نمونه‌هایی از این وضعیت دانست و افزود: «بسیاری از کشورها می‌گویند اگر ابرقدرت‌ها می‌توانند قانون را نقض کنند، چرا ما نتوانیم؟»

وی همچنین تأکید کرد که همزمانی درگیری اوکراین با جنگ گسترده‌تر در خاورمیانه تأثیری چشمگیر بر اقتصاد جهان گذاشته و قیمت مواد غذایی و انرژی در حال افزایش است؛ در حالی که کشورهای در حال توسعه با دشواری‌های عظیمی روبه‌رو هستند. دبیرکل سازمان ملل خواستار اصلاح اساسی نهادهای برآمده از پیروزی متفقین در جنگ جهانی دوم یعنی شورای امنیت، صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی شد تا این نهادها واقعیت‌های جهان قرن بیست‌ویکم را منعکس کنند. گوترش در عین حال تصریح کرد که به دلیل شکاف‌های ژئوپلیتیکی، سازمان ملل در پیشبرد صلح در اوکراین و خاورمیانه اهرم فشاری ندارد، اما در دفاع از منشور سازمان ملل، تمامیت ارضی کشورها و محکوم کردن نقض‌های هولناک حقوق بشر قاطع بوده است. وی در پایان درباره سایه‌ سنگین انقلاب هوش مصنوعی بر نشست امسال گفت که کشورهای پیشرو در این فناوری باید اطلاعات را مبادله کنند، سازوکارهای شفافیت ایجاد و چارچوب‌های نظارتی مشخصی داشته باشند تا سازوکاری چندجانبه برای جلوگیری از خطرات این «مشکل جهانی» شکل بگیرد.

هشتاد و یکمین نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد از روز سه‌شنبه ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶ برابر با ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ در مقر این نهاد بین‌المللی در نیویورک با حضور سران و رهبران جهان آغاز به کار می‌کند.