گر تو قرآن بدین نمط خوانی / ببری رونق مسلمانی
اصلا فرض میکنیم که قرآن در باره صلح هیچ سخنی نگفته باشد، آیا عقل بشری که حجت باطنی خداوند و از منابع اصلی اجتهاد است چه میگوید؟! صلح را بهتر میداند یا جنگ را؟!
سیداحمد خاتمی عضو فقهای شورای نگهبان: اشاره به صلح در قرآن، پیرامون دعواهای خانوادگی است و ربطی به جنگ ندارد.
عضو فقهای شورای نگهبان گفت: «صلح در دعواهای خانوادگی که در قرآن آمده ربطی به جنگ ندارد، لذا این استفاده ابزاری از قرآن است».
در پاسخ ایشان نکاتی به نظر میرسد که از پی میآید:
1- همان گونه که در پاسخ به جنگطلبی آقای سیدعلی خمینی آوردم در قرآن کریم واژه صلح در باره اختلافات زناشویی آمده است اما تعبیر الصلح خیر (صلح بهتر است) اختصاص و تخصیص به دعوای زناشویی ندارد و عقلا و حتی لفظا قابل تعمیم است. اما صلح به معنای صاف شدن و رفع کدورت دو نفره است و سلم به معنای دست کشیدن از جنگ و نزاع دسته جمعی. هر دو یک معنا دارند. و به تعبیر علمای اصول المناط هنا هو المناط هناک. چنین درک و دریافتی هم ابزاری نیست. اگر چنین باشد باید باب تنقیح مناط را بست و کل علم اصول را تعطیل کرد چون تمام این علم، قرآن را ابزار و منبع اجتهاد قرار داده است.
2- واژه سلم که مشتقات آن ۱۴۰ بار در قرآن آمده هممعنای صلح است. راغب اصفهانی صاحب مفردات القرآن میگوید: السلم هو الصلح. سلم همان صلح است.
امروزه هم عرب واژه صلح را در برابر حرب (جنگ) به کار میبرد. کتاب جنگ و صلح تولستوی هم به عربی با عنوان السلم والحرب ترجمه شده است. نمیدانم آقایان، عربی را کجا فرا گرفتهاند.
3- اصلا فرض میکنیم که قرآن در باره صلح هیچ سخنی نگفته باشد، آیا عقل بشری که حجت باطنی خداوند و از منابع اصلی اجتهاد است چه میگوید؟! صلح را بهتر میداند یا جنگ را؟!
4- آیات قتال در قرآن همه جا معطوف به جنگ دفاعی ست و نه هجومی. دفاع از جان و مال و دارایی اصلا جنگ نیست. قرآن میگوید به کسانی که مورد هجوم و قتال واقع شدهاند «اذن» داده شده است چون مظلوم واقع شدهاند قتال کنند. این قتال اساسا جنگ نیست. اما اگر همین دشمن به صلح روی آورد مسلمانان هم باید به صلح روی آورند. وَإِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا (انفال/61).
4- از مرحوم اقبالیان کاشانی در باب تعامل آقای سیداحمد خاتمی با جنگ هشت ساله خاطراتی نقل شده است که نشان میدهد ایشان چندان علاقهمند به جنگ نبودهاند. طبیعیست که امثال ایشان که - برخلاف امثال شهید حجةالاسلام میثمی- تنها به درس و بحث طلبگی اشتغال داشتهاند در جنگ سررشته نداشته باشند و از جنگ خوششان نیاید اما توقع میرود مبانی علم اصول و دقایق زبان عربی را که هر دو سنگپایه اجتهاد است جدی بگیرند و قرآن را درست بخوانند و مقامات حکومت را به جنگ تشویق نکنند.
وآخر دعوانا ان الحمد لله رب العالمین
*منبع: کانال تلگرامی نویسنده