دستاوردهای سهگانۀ فوق میتواند به دولت برای عبور از این جراحی پردرد اقتصادی و حرکت به سمت بهبود ساختار اقتصاد کشور کمک کند. بدون این سه دستاورد، کار بسیار مشکلتر از آن میشود که آقای پزشکیان و همکارانش در دولت میپندارند. چهبسا آنان خود قربانیان این جراحی اقتصادی شوند!
آنچه اکنون تحت عنوان «دولت پزشکیان» میشناسیم، انگار تنها پارهای از حاکمیت است و آن هم پارهای که برای عدهای از مردم اصلاً مشخص نیست که چهکاره است و در چشم عدهای دیگر عملاً هیچکاره میآید.
از سخنان رسمی مقامهای آمریکایی چنین برداشت میشود که آنها در این مرحله تمایلی به آغاز دوبارۀ جنگ با ایران ندارند و در انتظار آن نشستهاند که فشارهای فزایندۀ اقتصادی، جمهوری اسلامی را به سمت پذیرش فرمولی بر اساس «غنیسازی صفر درصد» در برابر «رفع تحریمها» متقاعد کند.
طبق سند امنیت ملی دولت او، با هر نوع سیاست «تغییر رژیم» در هر نقطه از جهان از جمله در ایران که هزینهای جدی بر دوش آمریکا بگذارد، مخالف است. به عبارت دقیقتر، ترامپ تنها در صورتی از «تغییر رژیم» در ایران حمایت میکند که هزینۀ مالی یا نظامی خاصی را بر بودجۀ دولت آمریکا تحمیل نکند.
اگر قرار بر این باشد که هر دولتی در این دنیا نسبت به جوامع مذهبی یا قومیِ شبیه خود در آن سوی مرزها، احساس قیمومَت داشته باشد و خارج از قواعد پذیرفتهشده انساندوستانه در حقوق بینالملل، خود را مسئول آنان تعریف کند و آنها را به نحوی اتباع غیرمستقیم خود به شمار آورد، نظامِ ملت-دولت بلافاصله از هم میپاشد. با این همه، اسرائیل به این اصول پایبند نیست و با نوع ورود و دخالت خود در امور جوامع یهودی دنیا، پایههای نظم مبتنی برملت-دولت را سست و تضعیف میکند.
اینکه دکتر محمود سریعالقلم با نوعی نگاه طبقاتی منفی، فرزندان خانوادههای نادار و فقیر را شایسته حکمرانی و فعالیت اقتصادی نداند، به قول عربها «نخستین شیشهای نیست که در اسلام شکسته است!» مشکل در واقع آنجاست که عدهای از افراد جامعه به دلایلی، این نوع سخنان به مذاقشان خوش آید و به نحوی از آن استقبال کنند که گویی برای توسعه اقتصادی و اصلاح حکمرانی در کشور باید مانع تحصیل فرزندان خانوادههای کمبضاعت یا بیبضاعت در رشته اقتصاد و سیاست شد و راه آنان را برای ورود به این دو حوزه مسدود کرد!
صفآرایی موافقان و مخالفان دولت مادورو در داخل ونزوئلا، این پرسش را پیش میکشد که در کشوری با وجود چنین شکاف و اختلافی در میان مردم، آیا به فرض سرنگون شدن دولت بر اثر یک حمله نظامی محدود، نوعی ثبات سیاسی تازه ظاهر میشود و یا آنکه ونزوئلا را غرق در بیثباتی و جنگ داخلی خواهد کرد؟
آیا شهروندان برای احقاق حقوق خود و یا رساندن اعتراضشان به گوش مسئولان امر حتماً باید اقدام به خودسوزی کنند که صدایشان شنیده شود؟ چرا مسئولان به مشکل مصادرههای «ستاد اجرای فرمان امام» که صدای اعتراض بسیاری از شهروندان کشور را درآورده است به طور اصولی ورود نمیکنند؟ چه راز و رمزی پشت این بیتفاوتی است؟
بغرنجیهای بحث مربوط به سلاح حزبالله، گویی به غایت و انتهای خود رسیده است. ادامه وضع کنونی به نظر ممکن نمیرسد و از انتخاب بین دو گزینه «توسل به جنگ» و یا «زمین گذاشتن سلاح» ظاهراً گریزی نیست.
قطعنامه ۲۸۰۳ حاصل ادغام پیشنهاد چند کشور عرب و مسلمان با پیشنویس دولت ترامپ است و از همین رو مخالفت حماس با آن، خطر رویارویی علنی این سازمان با هشت کشورِ مصر، عربستان، اردن، قطر، امارات، ترکیه، پاکستان و اندونزی را در پی دارد. بنابراین مخالفت حماس با اجرای قطعنامه بعید است ادامه یابد.
