ظرفیت برخی رشتههای تخصصی پزشکی خالی ماند
در حالی که طی سالهای اخیر سیاست افزایش ظرفیت پذیرش دانشجویان پزشکی با هدف جبران کمبود نیروی انسانی در نظام سلامت اجرا شده است، کاهش استقبال پزشکان جوان از دورههای تخصصی به یک نگرانی جدی تبدیل شده است. به گفته فعالان حوزه سلامت، مشکلات معیشتی، پایین بودن درآمد و تعرفهها، دشواری دورههای دستیاری و چشمانداز نامطمئن بازار کار باعث شده بخشی از ظرفیت رشتههای تخصصی خالی بماند.
به گزارش هممیهن آنلاین و به نقل از ایلنا، این وضعیت به گفته رئیس سازمان نظام پزشکی شیراز، میتواند در سالهای آینده نظام سلامت را با کمبود متخصص در رشتههایی همچون اطفال، بیهوشی، داخلی و جراحی روبهرو کند.
پیشتر نیز گزارشهایی درباره خالی ماندن بخش قابل توجهی از ظرفیتهای تخصصی پزشکی در کشور منتشر شده و فعالان حوزه سلامت، مشکلات اقتصادی، تعرفهها، دشواری دورههای دستیاری و چشمانداز نامطمئن بازار کار را از عوامل کاهش انگیزه برای ورود به برخی رشتههای تخصصی عنوان کردهاند.
از سوی دیگر، افزایش مهاجرت پزشکان و خروج سرمایه انسانی، نگرانیها درباره آینده نیروی متخصص کشور را دوچندان کرده است. در چنین شرایطی، این پرسش جدی مطرح است که آیا سیاست افزایش ظرفیت پزشکی بدون توجه همزمان به زیرساختهای آموزشی، بازار کار و انگیزه ماندگاری پزشکان، میتواند پاسخگوی نیازهای آینده نظام سلامت باشد یا خود به عاملی برای تشدید چالشهای این حوزه تبدیل خواهد شد؟
کاهش انگیزه برای ورود به رشتههای تخصصی
رئیس سازمان نظام پزشکی شیراز با اشاره به کاهش انگیزه برای ورود به رشتههای تخصصی پزشکی گفت: در سالهای گذشته اقبال به رشته پزشکی و بهویژه تخصص زیاد بود، اما اکنون بسیاری از رشتههای تخصصی با کاهش استقبال مواجه شدهاند و ظرفیت برخی رشتهها خالی میماند.
محمدرضا دیدبان اردکانی در گفت و گو با ایلنا هشدار داد: اگر این روند ادامه پیدا کند، در چند سال آینده با کمبود متخصص در رشتههایی مانند اطفال، بیهوشی، داخلی و حتی جراحی مواجه خواهیم شد؛ چراکه پزشکان جوان میبینند باید چندین سال از عمر خود را صرف تحصیل در یک رشته تخصصی کنند، اما پس از آن با کمبود بیمار، امکانات و درآمد مواجه خواهند شد.
دیدبان ادامه داد: چنین شرایطی میتواند پزشکان را با مشکلات روحی و افسردگی مواجه کند و در نهایت برخی را به سمت مهاجرت یا حتی آسیبهای جدیتر سوق دهد.
مهاجرت پزشکان متخصص و از دست رفتن سرمایههای کشور
وی با اشاره به وضعیت پزشکان مهاجر گفت: متأسفانه در بسیاری از موارد، پزشکان متخصصی که از کشور مهاجرت میکنند، نمیتوانند در کشور مقصد نیز در سطح تخصص خود فعالیت کنند و مجبور میشوند در مشاغل پایینتر از تخصص خود مشغول شوند.
رئیس سازمان نظام پزشکی شیراز افزود: برای مثال، متخصص چشم ممکن است پس از مهاجرت در کشور مقصد تنها اجازه فعالیت در حوزه بیناییسنجی داشته باشد یا متخصص بیهوشی با ۲۰ سال سابقه کار در ایران، در کشور دیگری بهعنوان تکنسین آمبولانس فعالیت کند.
وی تأکید کرد: دولت برای تربیت یک پزشک متخصص هزینه و منابع زیادی صرف میکند و این سرمایهگذاری در واقع از منابع و ثروت ملی کشور انجام میشود، اما وقتی پزشک مهاجرت میکند، بخش بزرگی از این سرمایه انسانی از کشور خارج میشود و حتی ممکن است در کشور مقصد نیز امکان استفاده از تخصص خود را نداشته باشد.
افزایش بیبرنامه ظرفیت پزشکی؛ تهدیدی برای آینده نظام سلامت
دیدبان ریشه اصلی این مشکلات را در نبود برنامهریزی مناسب دانست و گفت: به نظر من، اصل این مسئله به بیبرنامگی بازمیگردد؛ وقتی یک سال حدود ۲۰ هزار دانشجوی پزشکی پذیرش میشوند، باید برای آینده بازار کار آنها نیز برنامهریزی وجود داشته باشد.
وی افزود: با توجه به روند منفی رشد جمعیت، در سه تا چهار سال آینده بازار کار ظرفیت پذیرش این تعداد پزشک را نخواهد داشت. در چنین شرایطی، افزایش بیبرنامه ظرفیت پذیرش پزشکی میتواند بازار کار را دچار مشکل کند، سطح کیفیت و دانش را کاهش دهد و حتی موجب افت قیمت خدمات شود؛ مجموعه این عوامل در نهایت آسیبهایی را به نظام سلامت کشور وارد میکند.
رئیس سازمان نظام پزشکی شیراز با بیان اینکه این مشکلات تنها به دولت فعلی مربوط نیست، اظهار کرد: این روند از چندین سال گذشته آغاز شده و در دولت سیزدهم نیز با افزایش سهمیههای پزشکی و سیاست پذیرش گستردهتر دانشجویان تشدید شد؛ متأسفانه تبعات این تصمیمات همچنان ادامه دارد.