نقش جنگ ایران در جهش بیسابقه قیمت جهانی گازوئیل
در حالی که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، عامل اصلی نوسانات شدید و کمبود گازوئیل در بازارهای جهانی را جنگ روسیه و اوکراین عنوان میکند، تحلیلگران و رسانههای بینالمللی با ارائه آمار، تأثیر درگیریهای ناشی از تنشهای ایران را به مراتب گستردهتر و تعیینکنندهتر از تحولات اروپای شرقی ارزیابی کردهاند.
به گزارش هممیهن آنلاین و به نقل از روزنامه ژاپنتایمز، بررسیهای کارشناسی نشان میدهد که ادعای رئیسجمهوری آمریکا مبنی بر انتساب جهش قیمت سوخت به جنگ اوکراین، با واقعیتهای میدانی بازار انرژی همخوانی ندارد. بر اساس تحلیلهای منتشر شده، اختلال در عرضه فرآوردههای نفتی که ریشه در تنشهای خاورمیانه دارد، فشار بسیار سنگینتری را به بازار جهانی گازوئیل وارد کرده است.
دادههای گردآوریشده توسط نهادهای تحلیل انرژی نظیر «انرژی اسپسکتس»، «کپلر» و «ورتکسا» حاکی از آن است که میانگین صادرات گازوئیل از خاورمیانه در بازه زمانی مارس تا آگوست، با کاهش روزانه ۷۷۰ هزار بشکهای همراه بوده است. این افت عرضه، بیش از دو برابر کاهش ۳۵۰ هزار بشکهای تولید روسیه در همین مدت است. در واقع، پس از عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه تهران در اواخر فوریه، بازار انرژی با شوک بزرگی مواجه شد که عملاً مازاد عرضه پیشبینیشده را از بین برد و دسترسی به فرآوردههای نفتی در تنگه هرمز را با محدودیتهای شدید مواجه کرد.
هرچند حملات به زیرساختهای پالایشگاهی روسیه در ماههای اخیر و محدودیتهای صادراتی مسکو بر تنشهای بازار افزوده، اما تحلیلگران تأکید دارند که بحران اصلی در خاورمیانه آغاز شده است. یوجین لیندل، کارشناس حوزه پالایشگاه در مؤسسه «افجیای»، معتقد است که با وجود تأثیرات جنگ اوکراین، از لحاظ حجم خالص، تنشهای ایران نقش پررنگتری در کمبودهای تاریخی بازار داشته است.
در نهایت، ریچل زیمبا، تحلیلگر مرکز امنیت نوین آمریکا نیز با تأیید این موضوع اظهار داشت که اگرچه درگیریها در اروپای شرقی وضعیت بازار را وخیمتر کرده، اما کمبودهای ناشی از جنگ ایران همچنان بزرگترین عامل محرک افزایش قیمت گازوئیل در جهان محسوب میشود و حتی توافقهای احتمالی برای توقف حملات در اوکراین، تنها میتواند بخشی از تنشهای موجود را تعدیل کند، نه اینکه بحران کمبود عرضه را بهطور کامل مرتفع سازد.