آخرین رقم تورم مواد خوراکی؛ رشد ۴۵۵ درصدی قیمت روغن نباتی در سال/ هندوانه در یک ماه ۳۷ درصد گران شد
تورم خوراکی ها دیگر نه یک شوک کوتاهمدت، بلکه یک وضعیت پایدار در دو سطح «کالاهای روزمره» و «کالاهای پایه» شده است.
به گزارش هممیهن آنلاین و به نقل از تجارت نیوز، سبد خوراکی خانوار ایرانی در خرداد ۱۴۰۵، بار دیگر زیر فشار ترکیبی از جهشهای مقطعی و تورمهای ساختاری قرار گرفت؛ فشاری که در ظاهر پراکنده است، اما در عمق خود یک الگوی روشن را آشکار میکند؛ تورم خوراکی ها دیگر نه یک شوک کوتاهمدت، بلکه یک وضعیت پایدار در دو سطح «کالاهای روزمره» و «کالاهای پایه» شده است.

افزایش فصلی تورم میوهها
بررسی متوسط قیمت اقلام منتخب خوراکی در مناطق شهری نشان میدهد که در سطح ماهانه، موتور تورم بیش از هر چیز در گروه میوهها و سبزیجات فعال بوده است. هندوانه با رشد ۳۷.۵ درصدی در صدر قرار گرفته و پس از آن خیار با ۲۹.۵ درصد و خربزه با ۲۷.۱ درصد بیشترین افزایش را ثبت کردهاند.
این الگو نشان میدهد که بخش بزرگی از تورم ماهانه، ماهیت فصلی و عرضهمحور دارد و از نوسانات تولید و عرضه در محصولات کشاورزی تغذیه میکند. در کنار آن، افزایش قیمت لیموترش، هویج فرنگی، پرتقال و موز نیز نشان میدهد که فشار قیمتی تنها محدود به یک یا دو قلم نیست، بلکه کل سبد میوهها را در بر گرفته است.
پایداری تورم در گروه لبنی و پروتئینی
در مقابل، در گروه کالاهای پروتئینی و لبنی، روند افزایش قیمتها اگرچه ملایمتر از میوههاست، اما از نظر پایداری اهمیت بیشتری دارد. رشد قیمت مرغ، ماهی تن، شیر و ماست نشان میدهد که فشار هزینه تولید و نهادههای دامی همچنان در حال انتقال به قیمت نهایی مصرفکننده است. این بخش از تورم، برخلاف میوهها، کمتر فصلی و بیشتر ساختاری است.
اما تصویر اصلی در سطح سالانه شکل میگیرد؛ جایی که تورم دیگر به اعداد دو رقمی محدود نیست. روغن نباتی جامد با رشد ۴۵۴ درصدی، روغن مایع با ۳۶۷ درصد، مرغ با بیش از ۲۷۰ درصد و برنج خارجی با بیش از ۲۳۰ درصد افزایش قیمت، نشان میدهند که کالاهای پایهای وارد یک فاز تورمی مزمن شدهاند. این ارقام بهروشنی از یک تغییر ساختاری در قیمتگذاری سبد غذایی حکایت دارند؛ تغییری که در آن، برخی اقلام نهتنها گرانتر، بلکه چند برابر شدهاند.
در چنین شرایطی، سبد خوراکی خانوار به دو بخش کاملاً متفاوت تقسیم شده است؛ یک بخش با نوسانات ماهانه و فصلی، و بخش دیگر با تورمهای سنگین و انباشته سالانه. همین دوگانگی است که باعث شده فشار معیشتی در خرداد ۱۴۰۵ نه تنها کاهش پیدا نکند، بلکه در لایههای مختلف، شکل پیچیدهتری به خود بگیرد.