زنگ خطر بحران گاز در انگلیس به صدا درآمد
دادههای آماری نشان میدهد که ذخایر گاز انگلیس در آستانه فصل سرما و همزمان با افزایش بهای انرژی در بازارهای جهانی، به پایینترین سطح یک دهه اخیر رسیده است.
به گزارش هممیهن آنلاین و به نقل از ایرنا، شبکه خبری اسکاینیوز در گزارشی هشدار داد که ذخایر گاز انگلیس به پایینترین سطح یک دهه گذشته کاهش یافته و بزرگترین تأسیسات ذخیرهسازی گاز این کشور نیز در آستانه تعطیلی قرار گرفته است.
این شبکه با اشاره به وابستگی خانوارها و صنایع انگلیس به گاز طبیعی برای گرمایش، پختوپز و تولید برق، گزارش داد که کاهش ذخایر و نوسان در بازارهای جهانی، آسیبپذیری این کشور را در برابر اختلال احتمالی عرضه افزایش داده است.
بر اساس دادههای منتشرشده در سامانه پایش ذخایر انرژی «ولتاستک» تا ۱۴ مهرماه ۱۴۰۵ تنها ۳۰.۱ درصد از ظرفیت اسمی مخازن گاز انگلیس پر بوده است.
این میزان معادل ۱۰.۷ تراواتساعت گاز ذخیرهشده است که نسبت به دوره مشابه سال گذشته ۴.۴ واحد درصد و در مقایسه با میانگین سالهای قابل مقایسه اخیر ۲۷.۹ واحد درصد کاهش نشان میدهد.
در همین مقطع، مخازن گاز اتحادیه اروپا بهطور میانگین ۷۳ درصد، فرانسه ۸۵.۷ درصد و آلمان ۵۹.۳ درصد پر بودهاند.
ظرفیت محدود ذخیرهسازی و خطر تعطیلی بزرگترین مخزن گاز
کاهش ذخایر گاز انگلیس در شرایطی رخ میدهد که ظرفیت ذخیرهسازی این کشور نیز در مقایسه با میزان مصرف زمستانی محدود است.
وزارت امنیت انرژی انگلیس در پاسخ رسمی به پارلمان در ۲۳ تیرماه ۱۴۰۵ اعلام کرده بود که ظرفیت عملی ذخیرهسازی گاز این کشور حدود ۱.۷ میلیارد مترمکعب است که معادل تنها هفت روز مصرف متوسط در فصل زمستان برآورد میشود.
این رقم به معنای آن نیست که انگلیس تنها برای هفت روز گاز در اختیار دارد، زیرا بخش عمده نیاز این کشور از تولید داخلی و واردات مستمر تأمین میشود. با این حال، محدودیت ذخایر داخلی میتواند توان بازار انرژی را برای مقابله با اختلالهای ناگهانی عرضه کاهش دهد.
همزمان، آینده فعالیت مخزن گازی «راف» در دریای شمال که بزرگترین تأسیسات ذخیرهسازی گاز انگلیس به شمار میرود، با ابهام مواجه شده است.
شرکت سنتریکا، مالک این تأسیسات، پیشتر اعلام کرده بود که مخزن راف عملاً خالی مانده و ادامه فعالیت آن بدون حمایت دولت از نظر اقتصادی امکانپذیر نیست.
کریس اوشی مدیرعامل سنتریکا، هشدار داده است که در صورت خودداری دولت از فراهم کردن چارچوب حمایتی مناسب، این تأسیسات در طول زمستان خالی خواهد ماند و احتمال دارد تا بهار آینده تعطیل شود.
او با اشاره به کاهش ۷۰ درصدی تولید گاز دریای شمال طی سالهای گذشته تأکید کرده است که وابستگی فزاینده انگلیس به واردات انرژی، ضرورت تقویت ظرفیت ذخیرهسازی داخلی را افزایش داده است.
شرکت سنتریکا همچنین اعلام کرده که برای حفظ و توسعه تأسیسات راف به سرمایهگذاری حدود دو میلیارد پوندی نیاز است.
تشدید فشارهای جنگ علیه ایران بر بازار انرژی
هشدار درباره کاهش ذخایر گاز انگلیس در شرایطی مطرح شده که پیامدهای تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران همچنان بازارهای جهانی انرژی را تحت تأثیر قرار داده است.
گزارشها حاکی است که شمار کشتیهای عبوری از تنگه هرمز به پایینترین سطح در بیش از دو ماه گذشته رسیده است.
بر اساس دادههای شرکت تحلیل حملونقل دریایی کپلر، روز سهشنبه تنها هفت کشتی حامل محمولههای تجاری از این گذرگاه عبور کردند که کمترین تعداد از ۲۳ ژوئیه تاکنون بوده است.
طبق همین گزارش، حجم نفت خام عبوری از تنگه هرمز نیز نسبت به بالاترین سطح ثبتشده در دوران جنگ، ۲۷ درصد کاهش یافته و به حدود ۱۰.۱ میلیون بشکه در روز رسیده است. این میزان معادل حدود ۷۴ درصد سطح پیش از آغاز جنگ است.
البته افزایش صادرات از مسیرهای جایگزین در دریای سرخ و دریای عمان، بخشی از کاهش جریان نفت از تنگه هرمز را جبران کرده است، اما ادامه ناامنی در مسیرهای دریایی همچنان خطر اختلال در عرضه انرژی را زنده نگه داشته است.
تحولات دریای سرخ و تشدید درگیریها در اطراف تنگه بابالمندب نیز بر پیچیدگی وضعیت افزوده است. گزارشها حاکی است که اختلال در گذرگاههای راهبردی هرمز و بابالمندب، شرکتهای بزرگ نفتی را به بررسی مسیرهای جایگزین صادرات واداشته است.
این تحولات علاوه بر افزایش هزینه حملونقل و بیمه محمولهها، نگرانی درباره پایداری عرضه نفت و گاز در اروپا را تشدید کرده است.
روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داد که قیمت گاز طبیعی در اروپا به نزدیکی ۸۰ یورو برای هر مگاواتساعت رسیده است.
بر اساس این گزارش، قیمت گاز اروپا اکنون حدود ۱۴۷ درصد بالاتر از سطح پیش از آغاز جنگ علیه ایران قرار دارد و نگرانی درباره امنیت انتقال گاز طبیعی مایع از خلیج فارس، یکی از عوامل اصلی افزایش قیمتها به شمار میرود.
کاهش واردات گاز مایع و تولید داخلی انگلیس
آمارهای رسمی دولت انگلیس نیز نشان میدهد که همزمان با افزایش ابهام در بازارهای جهانی انرژی، تولید داخلی گاز و واردات گاز طبیعی مایع این کشور کاهش یافته است.
بر اساس گزارش وزارت امنیت انرژی انگلیس واردات گاز طبیعی مایع در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ نسبت به دوره مشابه سال گذشته ۲۲ درصد کاهش یافته است.
در همین دوره، واردات گاز مایع انگلیس از آمریکا ۴۴ درصد و از قطر ۳۹ درصد کاهش داشته است.
این کاهش تا حدی با افزایش ۶.۶ درصدی واردات گاز از طریق خطوط لوله جبران شده و در نتیجه مجموع واردات گاز انگلیس تقریباً در سطح سال گذشته باقی مانده است.
با این حال، تولید داخلی گاز انگلیس نیز در همین دوره ۶.۵ درصد کاهش یافته و به نزدیکی پایینترین سطح تاریخی خود رسیده است.
گزارش وزارت امنیت انرژی همچنین نشان میدهد که مصرف گاز خانوارهای انگلیسی در سهماهه دوم امسال نسبت به دوره مشابه سال گذشته ۱۰ درصد افزایش یافته است.
این آمار نشان میدهد انگلیس در شرایطی با افزایش قیمت جهانی انرژی مواجه شده که کاهش تولید داخلی و محدودیت ذخیرهسازی، وابستگی آن به واردات را به یک چالش مهم در تأمین انرژی تبدیل کرده است.
افزایش هزینه انرژی خانوارها
پیامدهای افزایش قیمت جهانی گاز پیش از آغاز فصل سرد سال، در قبوض انرژی خانوارهای انگلیسی نیز نمایان شده بود.
نهاد تنظیم مقررات انرژی انگلیس موسوم به آفجم، اعلام کرده است که سقف قیمت انرژی برای حدود ۲۲ میلیون خانوار تحت پوشش تعرفههای متغیر، از اول اکتبر (۹ مهر ماه) چهار درصد افزایش یافته است.
بر اساس تصمیم این نهاد، هزینه سالانه انرژی یک خانوار با مصرف متعارف از یک هزار و ۶۶۳ پوند به یک هزار و ۷۲۳ پوند افزایش یافته است.
آفجم صراحتاً اعلام کرده که افزایش قیمت عمدهفروشی گاز به دلیل ادامه تنش در خاورمیانه، عامل اصلی افزایش سقف قیمت انرژی بوده است.
این نهاد همچنین تأکید کرده که بازار جهانی گاز همچنان با نوسانهای شدید مواجه است و افزایش هزینه خرید انرژی در بازارهای عمدهفروشی، فشار بر مصرفکنندگان انگلیسی را تشدید کرده است.
مجموعه تحولات اخیر نشان میدهد که کاهش ذخایر گاز، محدودیت ظرفیت ذخیرهسازی، افت تولید داخلی و افزایش قیمت جهانی انرژی، انگلیس را در آستانه زمستان با مجموعهای از فشارهای همزمان مواجه کرده است.
هرچند دولت انگلیس بر تنوع منابع تأمین گاز، واردات از طریق خطوط لوله و ظرفیت پایانههای دریافت گاز طبیعی مایع تأکید دارد و تاکنون کمبود قریبالوقوع عرضه را تأیید نکرده است، ادامه اختلال در مسیرهای بینالمللی انرژی میتواند هزینه تأمین گاز را افزایش دهد.
در این شرایط، اگر بحران ناشی از جنگ علیه ایران و اختلال در مسیرهای راهبردی انتقال انرژی ادامه یابد و زمستان پیش رو نیز با سرمای شدید همراه شود، ذخایر محدود داخلی ممکن است توان انگلیس را برای مقابله با جهش تقاضا و نوسانهای بازار کاهش دهد.
از این منظر، تداوم وضعیت کنونی میتواند فشار تازهای بر خانوارها، صنایع و اقتصاد انگلیس وارد کند و در صورت بروز اختلال شدیدتر در عرضه جهانی گاز، زمینهساز بحرانی جدی در امنیت انرژی این کشور شود.